Podróż Szwedzkiego Kucharza

Pogadanka radiowa

2009-05-08T01:48:00.005+03:00

Pomieszkiwanie w Turcji odbija się echem w życiu. Chciałbym żeby coś jeszcze z tego wynikło. Tak dla mnie jak i dla ciekawskich. Dlatego zapraszam na wysłuchanie pogadanki o Turcji w Polskim Radio Euro z połowy maja b.r.
Byłem gościem audycji Justyna Majchrzak i Kuby Kukli. Udało mi się nawet puścić Dumana (gwiazda tureckiego rocka).

Nieśpieszne życie pd-wsch. Anatolii

2009-05-03T18:40:00.007+03:00

Podczas gdy niektórzy moi znajomi pod palmami Antalii, Alanii czy innej Aaaatrakcyjnej miejscowości w Turcji grzeją się na małych stołeczkach przed lokantasi lub herbaciarnią, ja komponuje kolejne posty coraz bardziej sentymentalne :)

Ciągle zostajemy w połódniowo-wschodniej Anatolii, w miasteczkach kurdyjskich. Dwa zdjęcia życia codziennego.

"Strzelnica sportowa" na jednej z dużych ulic Diyarbakir.

Ulica w kamiennym Bilis, rzut kamieniem od Vanu. Widokówka ze scenką rodzajową.

Konkurs

2009-04-26T15:15:00.004+03:00

Drogie czytelniczki i radiosłuchaczki i "telewizorzy" (jak mówił Kleiff i Weiss).
Nowy konkurs. Można głosować. Dziękuje za poparcie.

http://bobbyy.pl/blog.php?id=135

Nagrodą nie jest wycieczka do Turcji ale trudno.
Jeśli chcecie żebym był tak zadoolony jak Yılmaz Güney to kliknijcie powyższy link.

Tatvan miesto przejezdne

2009-04-26T14:35:00.008+03:00

Dlaczego wybrałem Warszawę na miejscu swojego postoju? Bo paradoksalnie przypomina mi ukochane, tureckie strony. Czy miasteczko zwane Tatvan i plastikowe drzewko nie przypomina czegoś i wam?

Tatvan to miasto po drodze. Miasto mijane. Między Batmanem a Vanem. Nowoczesne, bez zabytków. Z pięknym bulwarem, który po raz pierwszy ujawnia cel podróży: jezioro Van. W zimie wieje niemiłosiernie, zdjęcia nie wychodzą spektakularnie. Ale to tylko powód, żeby pojechać samemu i przekonać się co oferuje miasto a czego nie da się utrwalić na jpgu (parę lat temu napisałoby się „na kliszy”). Pyszne jedzenie, świeżo otwarty kinoplex i supermarket (mieszkańcy są bardzo dumni).

Niesamowita jest sama podróż, która trwa o wiele za długo. Droga, która musi odnaleźć się między rwącymi górskimi rzekami, między wybrzeżem a olbrzymimi skałami i wysokimi szczytami jest jak by to można powiedzieć.. bitumiczna. Ja niefachowo nazwałbym ją uklepaną ścieżką. Trasa ekstremalna, ale widoki rekompensują wszelkie problemy i strach.

Co warte jest wspomnienia w Tatvanie? Na pewno pogoda zmieniająca się co godzinę, ciepły deszcz, śnieżyca i błękitne słoneczne niebo w ciągu jednego dnia pobytu. Na pewno ludzie, bardzo otwarci, gościnni i przesympatyczni. No i port, z którego odpływają promy kolejowe do Vanu (przewożą pociągi z Iranu). Sześć godzin trasy przez jezioro. Na promie teoretycznie nie przyjmują pasażerów, ale kapitan nie daje się długo przekonywać. Problem pojawia się jednak jeśli chodzi o rozkład rejsów. Nikt nie jest w stanie powiedzieć kiedy prom odpływa. Jeden na pewno wczesnym rankiem, między piątą a ósmą rano) i wieczorem, w okolicach godziny 18. My próbowaliśmy trzykrotnie. Bez skutku. Dla wytrwałych pomocny (?) telefon do portu 04 322 280 988.

Na zakończenie przyjaciele z bazaru :), którzy sprzedają buty, skarpetki i kto wie co jeszcze.

Kościół w labiryncie na Wielkanoc

2009-04-12T17:20:00.016+03:00

Diyarbakir. Stare miasto. Trochę przerażające nieoświetlone uliczki, a raczej korytarze wzdłuż wysokich murów. Spacerujemy dla przyjemności. Wszystko jednakowo szaro-piaskowy kolor. labirynt przerywany kolorowymi blaszanymi bramami i drzwiami, Na jednej z nich Krzyż Chrześcijański. Dzwonimy. Bez pudla. Odnaleźliśmy kościołek. Stary, niedoświetlony. Otwierany tylko w niedziele. Piękny. Obrządku.. hmm chyba syryjskiego. Co ciekawe, czego nie ma na zdjęciu rzeźba matki boskiej zakryta byla chustą.

Wyszukuje stare zdjęcia jako terapia na tęsknotę. I rada żeby łazić jak najwięcej bo na pewno się gdzieś dojdzie (mało odkrywcze, ale mam satysfakcję, że mam ten kościołek).

W Diyarbakir cale miasto jest piękne i stare, ale dla szukających zabytków z "przewodnika" można przeżyć wstrząs jak odwiedzając tę przeraźliwie starą katedrę. Z rzeźbionym w skale ołtarzem, śmietnikiem i pozostałością po ognisku na środku. Może kiedyś się to zmieni.

Elektronika życia codziennego

2009-04-07T22:39:00.010+03:00

Mieszkając w Turcji latwo zaakceptować i przejsc do pożądku dziennego nad pewnymi absurdami życia w kapitalizmie.
Najpierw telefony. Większosc turkow kożysta z kart prepaidowych (czyli tel. bez abonamentu). Co fajne, każdy telefon musi być zarejestrowany, bez tego nie będzie dzialal. Rozmowy wewnątrz sieci są smiesznie tanie a czasem darmowe, natomiast między dwoma operatorami bardzo bardzo drogie. Tak już jest. Dla Turkow to nie problem. Po prostu kazdy z nich posiada conajmniej dwa lub trzy telefony, każdy na innego operatora sieci. W kieszeni kazdy ma dodatkowe karty SIM w razie potrzeby. Karty te wymienia sie kilka razy dziennie na ulicy czy autobusie. Do tego między numerami telefonu można sobie przesylac kredyty (kontury) z jednego na drugi. To skomplikowane. Zwykly smiertelnik nie ogarnia. Nic dziwnego, że kiedys gdy wspomnialem o moim planowanym wyjezdzie do Syrii moj kolega skwitowal "no tak. Jedziesz kupic sobie tanszy telefon?"

Innym spektakularnym absurdem są lady sklepowe czy restauracyjne. Od razu przy wejsciu mozemy zorientowac sie czy mamy do czynienia z nowoczesnym lokalem tj. takim gdzie można placić karta platniczą. Lady uginają się od elektronicznych portali platniczych. To przecież normalne, ze kazdy bank posiada inny niepowtarzalny system.

A propos kart platniczych. Jako, ze Turcy są uczciwi i pelni zaufania porzyczanie kart kredytowych lub prosba o wyplacenie z bankomatu pieniedzy prawie obcego czlowieka nalezy tu do pozadku dziennego. Jako europejczyk z poczatku przezylem szok. Po jakims czasie zrobilo mi sie wstyd i przykto, ze podchodzac do bankowej sciany automatycznie rozgladam sie i zaslaniam reka wstukiwany numer PIN.

Zawsze zapominalem o tym napisać aż w końcy sam zlapalem sie na wymienianiu karty SIM na srodku skrzyzowania, zeby wyslac jednego smsa.

Stambul

2009-04-07T21:49:00.014+03:00

Miasto tak duże, że sięga dwóch kontynentów, dwóch mórz, wielu narodów.
Nic nowego nie napiszę o Stambule. Każdy kto przyjeżdza do Turcji mija to miasto. Prawie każdy tu zagląda. Ja mialem szczęscie, że tym razem nie wstąpilem niemal na Sultanahmed (strona europejska, dwa najwieksze i najwazniejsze meczety, Topkapi Palace, Wielki Bazar i wiele wiele innych). Ze początek marca to dosć niewdzięczny moment na odwiedziny Stambulu. Dzięki temu moglem na spokojnie poprzyglądać jak się tu żyje. Choćby w czasie póltoragodzinnej podróży z azjatyckiej dzielnicy Kaisdagi na Taksim. Z przesiadką na prom na Kadikoy lub trasą wielkim i slynnym wiszacym mostem. Pogoda byla deszczowa, pochmurna i zimna. Przy każdym przystanku sprzedawano "jednorazowe" parasole. Kampania wyborcza obsypala ulicę chorągiewkami reklamoymi. Każdy jego element zasluguje na osobny rozdzial, post czy refleksję. Czy sa to ptaki scigajace promy, lodki ktore wokol olbrzymich tankowcow probuja utrzymać sie na gigantycznych falach, czy wieczorny spacer nad brzegiem. eh.

Miasto podobno tródne do życia. Gdzie nawet taksówkarz nie zna swojej dzielnicy i gubi się w plątaninie ulic. Gdzie policjant opowiada o swoich przeżyciach wojennych na wschodzie, gdzie targowanie nie jest przyjete z poblażliwym umiechem sprzedawcy, a ceny są w euro. Gdzie w księgarni dostaniesz każdy tytul, gdzie mialem przyjemnosc poznac niedoscignioną w blogowym fachu Agatę, gdzie życzliwosc ludzi nie zna granic.

PS. Takie będą juz teraz te posty. Tęskniące. Mam swiadomosc, ze to nazdyt sentymentalne, ale pisane juz z Polski. Mam nadzieję, ze wybaczycie..

.

Akturalizacje

2009-03-30T18:34:00.002+03:00

Moi drodzy jesteśmy już w domu. W aparacie nieprzegladniete jakies 600 zdjec. W głowie i w sercu tysiąc opowieści i tematów.

Dla cierpliwych i zainteresowanych mam wiadomość, że jest jeszcze pare spraw i podróży do opowiedzenia. Mimo, że już z domu, to w ciągu miesiąca pojawi się jeszcze pare postów. M.in. poruszona zostanie sprawa kurdyjska.

Pozdrawiam..

Pozegnanie

2009-03-28T08:46:00.001+02:00

Dzis moj ostatni dzien w Turcji. O 17.25 wsiadam do samolotu. Zegnam sie ze Stambulu, Antep zostawilam za soba juz tydzien temu. Do Turcji wroce kiedys na pewno, tymczasem po cichu planuje nastepna podroz. Jesli sie uda, to na pewno bedzie tez nowy blog.

Wszystkim czytajcym i ogladajacym dziekuje. Do zobaczenia :)

Zielone morze

2009-03-26T12:16:00.007+02:00

Jezioro Beysehir ma 640 km kw. powierzchni. Lezy 80 km na zachod od Konyi i jest pierwszym, od wschodu, rozpoczynajacym Kraine Wielkich Jezior. Josephine, z ktora podrozowalam caly czas mowila: 'This sea is so amazing'. To rzeczywiscie prawie morze.

Wyspa czeka. Przyjezdzajcie. Warszawa - Istambul - samolot (ewntualnie z Krakowa przez Londyn lub Frankfurt): 2,5 godz. Lotnisko Ataturka - dworzec kolejowy Haydaparşa po stronie azjatyckiej - metro, a potem lodka: 1 godz. Istambul - Konya - pociag: 8 godz. Konya - Beysehir - autobus: 1,5 godz. Razem: 13 godz. Z pakowaniem i dojazdem na lotnisko liczac z zapasem mozecie tam byc jutro w poludnie.

Ostatnia podroz - Konya

2009-03-23T09:36:00.012+02:00

Na poludniowy zachod od Ankary, oddzielona od morza pasmem gor lezy Konya - turecka stolica mistycyzmu. Nauczal tu mistrz Mewlana -glosil pokojowe idee i uwazal, ze najlepsza modlitwa jest spiew i taniec. Mala grupa jego wyznawcow przeksztacila sie w bractwo Derwiszy, a po smierci Mewlany w duzy zakon, wokol ktorego skupilo sie miasto. Dzis Konya, to, wbrew zapewnieniom przewodnika o konserwatyzmie, duze europejskie miasto z licznymi kawiarniami, bulwarem z licznymi sklepami, linia szybkiego tramwaju i nawet (sic!) McDonaldem. Jednak postac Mewlany nadal pelni wazna role a Zakon Derwiszy i ich ceremonia tanca jest wizytowka miasta.

Mielismy (ja i dwojka wolonatarıuszy: Josephine i Remi) szczescie, bo akurat w dniu naszego przyjazdu wieczorem odbywala sie otwarta dla wszystkich ceremonia tanca. Wszsytko dzialo sie w wielkim i nowoczesnym Mewlana Kultur Merkezi. Piekna, okragla sala byla pelna i, co najwazniejsze, nie zapelniali jej turysci, a miejscowi.

Ceremonia zaczyna sie od spiewu. Powoli pojawiaja sie, jeden za drugim, zakonnicy, w bardzo charakterystycznych bialych strojach, i w milczeniu zajmuja swoje miejsca. Na znak mistrza podchodza do niego po kolei i po otrzymaniu blogoslawienstwa zaczynaja wirowac. Nie jest to zwykle obarcanie sie, tancza w transie, z zamknietymi oczami i charakterystycznie uniesionymi ramionami - jedna dlon skierowana jest ku ziemi a druga otwiera sie na niebo. Na koncu okragla sala pelna jest wirujacych bialych postaci.

.

.

Ładny obraz

2009-03-18T14:53:00.005+02:00

Bez opisu, po wycieczce do muzeum w Ankarze.

Krajobraz wyborów

2009-03-18T14:03:00.009+02:00

Zblizaja sie wybory do samorzadów lokalnych w Turcji. Ale o polityce tylko czesciowo. Raczej o krajobrazie wyborow.
Kampania trwa juz od dobrego miesiaca albo i dluzej. A jak wyglada?

Wielkie autobusy wyklejone wasatymi kandydatami puszczajace glosna muzyke ludowa przemierzaja ulice miast i miasteczek trabiac na kazdym skrzyzowaniu. Kampania to jednak przedewszystim choragiewki (czy raczej suszace sie na sznurkach chusteczki). Istambul wporst ugina sie od nich. Nad ulicami rozciagaja sie setkami kilometrow. Tworza zwarta siec okalajaca cala metropolie.
Im blizej wyborow tym kierowcy i przechodnie daja sie uniesc politycznym sympatia i daja znac o swoich sympatiach.. trabiac na kazdym rogu :)

Z tego co wiem, mlodzież niechetnie przystepuje do wyborow. Nie wierzą w politykę i w jej uczciwosc. Brak im alternatywy dla kandydatow. Trodno im sie dziwic. W historii kraju, jeszcze niecale 30 lat temu zaangarzowanie studentow w polityke skonczylo sie powaznymi represjami, aresztowaniami, wiezieniem i smiercia. Po wydarzeniach w latach osiemdziesiatych, wola trzymac sie od polityki z daleka. Link dla zainteresowanych.

Tymczasem przejezdny nie jest w stanie odroznic ulic, ktore teraz wygladaja jak sale karnawalowe. Pozostaje nam przyzwyczaic sie do tego krajobrazu tureckiego. W Stambule zdominowanym przez powiewajace chusteczki i taksowki.

Ankara stolica

2009-03-14T14:30:00.016+02:00

Ankara jest daleko od wszystkiego. Ktos ladnie powiedzial, że Ankara jest dobra do mieszkania ale nie dobra do odwiedzania (zupelnie odwrotnie mowi sie o Stambule). Znajomi zdiwili się, że przyszlo mi do glowy tu przyjezdzac.
Prawda jest taka, że Ankara to wielkie miasto z ogromnymi ulicami, malutkim starym miestem i skromnym zameczkiem ale za to z mauzoleum Ataturka (temat na osobnego posta). To Europa w samym srodku Anatolii. Nowoczesne budynki, nowoczesne sklepy, nowoczesni modni ludzie. Centrum miasta to skrzyzowanie w dzielnicy Kizilay [czyt. Kyzylaj] gdzie przecinaja sie dwie linie matra. I to wszystko. Turcy smieja sie z tych dwóch niezadlugich tras kolejki podziemnej, ale Polacy a szczególnie Warszawiacy nie widzą w tym nic smiesznego.

Mi bardzo sie Ankara podobala. Atmosfera w niej przypomina Warszawe tuz przed swietami. Duze, kolorowe, zabiegane miasto ale wesole i serdeczne. Miasto z wygladu bardzo swieckie. Minarety giną gdzies wsrod drapaczy chmur a spiew Imamów wsrod miejskiego zgielku. Natomiast w podziemiach metra w odpowiedniej porze, cztery razy dziennie, z glosnikow w suficie rozchodzi sie dzwiek modlitwy.

Inna sprawa, ze po Gaziantep, oraz po Syrii bylo bardzo milo pojsc do najnormalniejszej knajpy.

Podróż z Ankary

2009-03-14T13:55:00.009+02:00

Powoli zbliżam się do opowieci o stolicy. Bo jak wiadomo wszystkie drogi prowadza do Ankary. Dla rownowagi dodam, ze wszystkie loty prowadza przez Istambul (dygresja: jesli chcesz poleciec z miasta na polodniu Turcji do innego miasta na polodniu to mozesz byc pewien, ze miedzyladowanie bedzie w Stambule). Ja jednak wybralem sie do Stolicy Imperium autobusem a w dalsza drogę pociagiem. Jako, ze o autobusach bylo to dwa slowa o pociagach. Sa one malo popularne i bardzo wolne. Im bardziej sa niepopularne tym bardziej turcy opowiadaja o nich straszne historie. Tymczasem po doswiadczeniach z polska koleja podroz w wagonie bezprzedzialowym byla bardzo przyjemna. Tym bardziej, ze cena jest o polowe tansza niz z autobus (a podroz polowe dlozsza). Kazda szyba pociagu ekspresowego opatrzona jest godlem narodowym. Dworce czyste, zadbane. Jesli tylko Ataturk mial na jakims przesiadke (a przypomne, że wódz sporo podróżowal) upamietnia to odpowiednia tablica. Ja pod drodze zwrócilem uwage na pomnik na wzgórzu. Zrobilo sie patriotycznie.

Pustynia

2009-03-09T11:10:00.008+02:00

Kiedy otwiera sie mape Syrii, z lewej strony jest siatka drog, z prawek cienka linia Eufratu i trzy kropki - miasta, a posrodku - nic. Pustynia zaskakuje, przynajmniej mnie zaskoczyla. Gdziekolwiek spojrzec tylko zolto i barazowo. Slonce odbija sie od ziemi. Piasek. Nie ma sie gdzie schowac!

Inaczej ocenia sie odleglosci. Pagorek wydaje sie blisko, wiec ide. Po pieciu minutach marszu jest nadal w tym samym miejscu. Oczy pieka. Sila pustynnego zludzenia jest nieziemska. Od razu przypominaja mi sie opowiesci o zielonych oazach.

Posrodku tego wielkiego nic, stoja resztki starozytnego miasta Dura Europos, zbudowanego na polecenie Aleksandra Macedonskiego. Sciany zlewaja sie z piaskiem i nie wiadomo jakim cudem nadal stoja. Ale nawet posrod nich nie mozna sie schowac. Niebo nad pustynia jest niewarygodnie szerokie.

Wczoraj w Antep byla okropna, bardzo gesta mgla. Mgla okazala sie chmura otaczajaca miasto. Chmura okazala sie gestym wiatrem z Syrii, wynikiem wielkiej burzy piaskowej na pustyni. Piasek wscinal sie wszedzie. Wszytskie samochody stojace na ulicy pokryte sa gestym, brazowym kurzem. Krzesla w naszym salonie zmienily kolor, wystarczy, ze zostawilam na noc uchylone okno. Obudzilam sie z ukurzonymi wlosami. Pustynia dosiegnie cie wszedzie.

A moze by tak zostac pustelnikiem? Tylko najlepiej z drugim pustelnikiem...

Zimowe morze

2009-03-06T12:50:00.009+02:00

Wybrzeze syryjskie jest dosc krotkie i w przewodniku opisane jako malo ciekawe. Mimo, ze pogoda byla fatalna, moje buty byly mokre nieprzerwanie przez trzy dni (zakladalam na skarpetki torebki foliowe), a jedna z wichur prawie polamala mi parasol, to i tak bardzo mi sie podobalo. Ja po prostu uwielbiam morze.

Odwiedzilismy Tartus, nieduze portowe miasto z szerokim bulwarem z palmami. Trzy kilometry od brzegu znajduje sie wyspa Arward. Poplynelismy tam lodka, byly niesamowite chmury, morze szalalo, padal deszcz. Filip przez cala podroz dzielnie stal na pokladzie i wypatrywal brzegu a ja pierwszy raz w zyciu zrozumialam, co to jest choroba morska. Ale i tak bylo fajnie.

W Tartus spalismy w bardzo fajnym hotelu urzadzonym w starej kamiennicy. Wnetrze bardzo mi sie podobalo, wiec nie przejmowalam sie wlascicielka-czarownica i barkiem ogrzewania. Tartus to mile miasto, ale najfajniejsze sa w nim widoki na morze:

Wyspa Arward niestety jest troche zaniedbana, wszedzie smieci. Szkoda, bo mogloby byc naprawde ladnie. Maja fantastyczne baaardzo stare fenickie mury. Przez pare tysiecy lat opieraja sie wodzie, a fale wytworzyly niesamowite ksztalty.

HAMMAM

2009-03-04T12:20:00.008+02:00

Pewnie niektorzy wiedza, ze odkad pierwszy raz poszedlem do Hammamu - Tureckiej Lazni stalem sie jej wielkim pasjonatem. To bylo jak pierwszy cukierek Werters Orginal od mojego dziadka. Wspaniale relaksujace przezycie. Od tamtej pory eksploruje Hammamy kiedy i gdzie tylko moge. Doswiadczenia byly rozne. W Gaziantep lazni do wyboru do koloru. Niektore piekne marmurowe w historycznych budynkach, inne przypominaly szalety na dworcu kolejowym. W Syrii bylem raz, w Aleppo, ale jak tylko moglem zagladalem do niemal kazdej napotkanej zrobic przynajmniej zdjecie.

Hammamy jako budynki wolnostojace wygladaja mniej wiecej tak jak na tych zdjeciach. Punktem centralnym jest duza sala z kopula i wypuklymi swietlikami. To w tej sali Mezczyzni polewaja sie woda, myja czy zalegaja na gorocych kamieniach. Sa tez budynki wcisniete miedzy bazary starego miasta w kamienicach etc. i szczerze powiem nie mam pojecia jak i gdzie to sie wszystko miesci. Nie udalo mi sie rowniez dowiedziec, jak w dzisiejszych czasach ogrzewa sie naprwade pokazne gorace sale.

Otwarte zwykle do poznych godzin nocnych, Hammamy sluzyly do utrzymania higieny w czasach kiedy kanalizacja byla zadkoscia, ale przedewszystkim do wieczornych spotkan. Jesli chciales sie zenic szedles ze swoim ojcem do Lazni i Tata dobijal targu z ojcem twojej (albo jego) wybranli. Turcy zartuja, ze to po to zeby przyszly tesc upewnil sie ze wszystko jest z Toba jak trzeba. Dzis laznia to tradycja.i miejsce spotkan starszego pokolenia. Szkoda, ze moi znajomi Turcy zupelnie tego nie czuja i baardzo sie dziwia mojej hammamowej pasji. Mlodych ludzi w lazni jak na lekarstwo.

Slawny Hammam w Aleppo (w ramoncie)

(Damaszek - nieczynny)

Osmanskie laznie roznia sie od arabskich, architektura, rozwiazaniami technicznymi i tradycja, ale nie bede sie na tym rozwodzil (bo nie znam sie:))

A co w srodku? Pierwsza zimna sala zawsze elegancka (na ile to mozliwe) gdzie sie przebiera, pije herbate, pali nargile i odpoczywa zawinietym w cala mase recznikow (kazdy do innej czesci ciala). Potem wchodzi sie do sali glownej gdzie centralnym miejscem jest duzy goracy kamien na ktorym mozna polezec i male marmurowe wanienki z kranikami. Jest bardzo cieplo ale przyjemnie. W Syrii widzialem tez parowa saune, ktora w porownaniu do glownej sali jest niemilosiernie goraca. Czasem mozna trafic na goracy basen w ktorym zanurzasz sie po glowe i relaksujesz. A wszystko po to aby wypocic wszystkie troski i zmiekczyc naskorek, ktory potem dokladnie sciera sie specjalna `myjka`. Od czola po posladki. Nastepnie masaz i mycie. Tradycyjne techniki mycia i masowania meskiego ciala to temat na osobnego posta. Masaz jest nieraz bardzo bolesny (szczegolnie jak jest sie taka chudzina jak ja).

Wbrew pierwszym skojarzeniom wielu osob wszystko utrzymane jest w bardzo aseksualnej i higienicznej atmosferze.

Ponizsze zdjecia pochodza z hammamu z Damaszku. Spacerujac po starej chszaescijanskiej dzielnicy pracownik Lazni wybiegl na ulice widzac ze sie przygladam, zaprosil do srodka i kazal robic sobie zdjecia :) Welcome in Syria.

Coz moge dodac. Jesli tylko macie okazje sprobowac to polecam. Czesto Hammamy maja otwarte godziny dla kobiet (przedpolodniowe) ale to juz nie to samo.

Wielki blekit

2009-03-02T18:58:00.008+02:00

Na wschod od Aleppo, w polowie drogi do miasteczka Ar-Rakka, na drodze Eufratu postawiono tame. Woda rozlala sie szeeeroko i powstalo ogromne jezioro. Jest piekne. Zielone morze posrodku pustyni.

Nad tama, mimo ze cudownie, bylo zimno i deszczowo, prosto stamtad jechalismy do nastepnego miasta, ale mielismy male trudnosci z odczytaniem rozkladu jazdy na stacji busow:

Kobiece historie

2009-03-02T16:10:00.003+02:00

Kraje arabskie maja to do siebie, ze sa nie bardzo europejskie. Czlowiek, nawet jesli gruntownie sie przygotuje i przeczyta przewodnik oraz pare innych ksiazek o kulturze i obyczajach, bywa ciagle zaskakiwany. Zwlaszcza, kiedy ten czlowiek jest kobieta. Okazuje sie, ze kupienie bardzo podstawowych, wydawaloby sie, srodkow higenicznych moze byc problematyczne ale i bardzo zabawne:

APTEKA 1
Za lada mlody pan
Ja: Salam alejkum.
Pan: Alejkum salam.
Ja: Do you have tampons?
Pan: What?
Ja: Tampons. OB? Tampax?
Pan: Aaaaaa...No. No, Syria no tampax.

APTEKA 2
Za lada trzech mlodych panow.
Ja: Salam alejkum. Do you have tampons? OB?
Pan1: /milczy i patrzy/
Pan2: /mowi cos po arabsku to Pana3 patrzac na mnie/
Ja: Tampax?
Pan1: yes, yes /po czym milczy i nie wykonuje zadnej czynnosci/
Pan2 i Pan3: /milcza, sa czerwoni i patrza na mnie/
Ja: So if you have it can you give me?
Pan1: /wskazujac reka na drzwi zaplecza/ english, english.
po paru minutach z zaplecza wychodzi Pan4
Pan4: Yes?
Ja: Do you have tampons?
Pan4: What...? AAAAA, no, no. No.

APTEKA 3
Za lada nikogo. Czekam, z zaplecza wychodzi gruby i stary pan. Rezygnuje i wychodze.

APTEKA 4
Za lada dwoch milych panow.
Ja: Salam alejkum. Do you have tampons?
Pan: Yes. But tampons for what?
Ja: For period.
Pan: But period of what?
Ja: /lekko skonfudowana/ you know..., for women period
Pan: Ok, but period of what?
Ja: /widzac kontem oka Filipa, ktory chce cos wytlumaczyc za pomoca gestow/ You know... when women have blood from...
Pan: Aaaa, no, we don't have.

Plac budowy

2009-03-01T23:20:00.006+02:00
Ciagle o Aleppo. Moze dlatego, ze spedzilismy tam lwia czesc naszego syryjskiego pobytu, moze dlatego ze to naprawde niesamowite miasto.

Zwykle zwiedza sie bardzo stare meczety, historyczne budowle opisane w przewodniku. Tym razem odwiedzilismy miejsce zupelnie nowe. Wrecz jeszcze nie calkiem meczet.. po prostu plac budowy. Nıe potrzeba wiele wyobrazni zeby zdac sobie sprawe, ze jak tylko wszystko bedzie gotowe to nowy meczet stanie sie waznym i pieknym miejscem nie tylko dla wysnawcow İslamu. Biale kloce skalne i sciany, piekna architektura i zawierajacy dech w piersiach monumentalizm (znaomi architekci pewnie kpia z takiego opisu:))
Na placu bodowy a jakze spotkalismy rzezbiarzy, ktorzy poczestowali nas kawa z kardamonem. Mocna jak diabli. A wszystko w kilkucentymetrowym skalnym bialym pyle.
Na koniec wizyta na niedokonczone wierzy meczetu skad rozciaga sie wspaniala panorama na miasto.

Syria od srodka

2009-02-28T18:16:00.012+02:00

Sa takie miejsca w Syrii, gdzie, wydawaloby sie wszechobecny, halas nie dociera, nie slychac klaksonow i mozna w spokoju napic sie herbaty i poczytac.

Zupelnie odmienne sa wszystkie miejsca handlowe - w sklepach, na bazarze zawsze panuje rozgardiasz, sprzedwacy zachwalaja swoje towary, w sekudne rozwijaja metry mieniacych sie materialow, rozcieraja w palcach przyprawy zeby powachac, nawet obwijaja sie chustami zeby zaprezentowac piekno tych ostatnich! No i sa jeszcze sklepy jubilerskie, doslownie skapane w zlocie.

Oddzielnym tematem sa hotele - urzadzone doslownie wszedzie: w niedokonczonym bloku, starym, zabytkowym domu, kamiennicy, gdzie tylko niektore pietra sa hotelowe, w najmniejszych zalukach i dziurach. Pokoje czesto bez lazienki ale za z telewizorem i prawie zawsze wielkim wiatrakiem na suficie. Ciepla woda godzine po wyrazonej checi kapieli. Przejsciowe klopty z pradem. Fotele w recepcji. Cena zawsze do negocjacji.

Aleppo raz jeszcze

2009-02-28T16:21:00.013+02:00

Aleppo jest miastem trudnym do opisania, tyle w nim roznosci i balaganu, wiecznego halasu. Tylko w piatki, jak zreszta w calej syrii i podejrzewam wszytskich krajach arabskich, ulice sa calkowicie puste, sklepy zakmniete a na bazarze mozna spotkac pojedynczych spacerowiczow.
Glowny plac miasta, z ktorego rozchodza sie najwazniejsze ulice jest charakterystycznym miejscem spotkan. Fajnie jest sie umowic w Aleppo pod wieza zegarowa.

Miasto pelne jest moich ulubionych palm. Rosna wzdluz wieksci ulic, na kazdym placu. Najwiecej chyba na duzym deptaku przed cytadela. Zamczysko, bo to chyba odpowiednie slowo, goruje nad starowka. Cytadela zachowala sie w dobrym stanie, mury obronne sa imponujace, a widok z gory piekny.

Przed zamkiem jest duzo miejsca zeby odpoczac na sloncu. Lawki, biegajace dzieci, male stragany na kolkach z jedzeniem, sprzedwacy waty cukrowej. Wszedzie mozna spotkac ludzi, ktorzy nigdzie nie ida, nie maja nic do zalatwienia. Po prostu tam sa.

W Aleppo nie brakuje tez pomnikow wszechobecnego i wszechmogacego w Syrii prezydenta. Ale o jego kulcie, a raczej anty-kulcie na pewno wiecej opowie Filip.

Miasto jest mieszanka wielkich przestrzeni i malutkich uliczek. Piekna i brzydoty. Tradycji z jej zaprzeczniem. Jest pelne kontrastow i moze dlatego na kazdym kroku bywa zaskakujace.

telegram z Damaszku

2009-02-22T19:38:00.001+02:00
Hallo. Dwa slowa z Damaszku. Ci, ktorzy tu byli nie maja za zle, ze nie piszemy bo wiedza, ze blogspot, facebook i inne pomosty komunikacyjne sa blokowane. Duzo sie dzieje, okrozamy cala Syrie od wschodu. jutro nad wybrzerze. W Syrii jest to piekne, ze nie jest duza i podroz nie trwa wiecznosc jak w Turcji. Pustynia jest za to duza. Bardzo duza. Pare dni temu autobusik zatrzymal sie po srodku niczego. Piasek i linijka drogi. Wysiadamy. Cudowne uczucie. Oczywiscie po krotkim spacerze doszlismy do celu czyli olbrzymiej twirdzy nad Eufratem. Opuszczona pareset lat temu tak stoi zlewajac sie z przyroda. Stoi tam tak dlugo, ze chyba jest juz zjawiskiem naturalnym.
Za to w muzeach w Syrii panuje chaos rowny tym na ulicach Aleppo. Wszystkiego po trochu w kazdym kierunku. Zolte taksowki, mikobusy kontra ludzie i rowery jadace pod prad. Odglosy a przedewszystkim klaksony WSZYSTKICH samochodow zagluszaja nawet meczety.

Ale o tym napisze we wlasciwym czasie.

Dzis ktotka anegdota na zachete. Moge smialo napisac o niej bez publikacji zdjecia (nie da sie w Syrii tego zrobic). Spacerujemy po willowej dzielnicy ambasad, piekna architektura. Zielen i palmy wzdluz bulwaru. Nagle za rogiem trafiamy na twierdze z 4 metrowym plotem, drutami kolczastymi, wierzyczkami i dumnie powiewajaca flaga USA. Pstryk zdjecie i trzy kroki w strone ambasady Chin. Tymczasem podchodzi Pan i pyta: "What is the reason to make this foto"? Potem jeszcze jeden z kamizelka kuloodporna i calkiem sporym karabinem. Oczywiscie sie usmialismy i skasowalismy fearalne zdjecie. Pare set metrow trafilismy na zatloczona ambasade Iraku i kolejna zakratowana twierdze. Pytamy ochraniarza "co to za budynek?" -"To amerykanski instytut kultury". Hmmm.
Jedni sie boja, drudzy wpatruja sie w dolary i ameryke jak w Ziemie Obiecana, a w muzeum narodowym Damaszku (tym chaotycznym) czasowa wystawa ochydnych karykatur antyizraelkich i antyamerykanskich.
Wlasciwie nie wiem czemu o tym akurat a nie goscinnosci, pieknych zabytkach, wciagajacych krytych targowiskach i naprawde milej atmosferze. Moze bo o tym napisze jak wroce i potwierdze zdjeciami ?

Aleppo

2009-02-15T00:23:00.001+02:00
Kocham Aleppo. Tlum ludzi i miliony jezdzacych po wariacku zoltych rozklekotanych taksowek. Za 10 minutowy kurs zaplacilismy 2 zlote. Troche mniej kosztuje falafel czyli moj ukochany syryjski fastfood: w pszenny placek zawija sie malutkie kotleciki z ciecierzycy przyprawione curry i czyms jeszcze plus troche zieleniny, czasami podklad z hummusu. Jedzenie jest pyszne, slodycze tez. Nie maja za bardzo sniadan, ale moze jeszcze nie odkrylismy jakiegos sekretu sniadaniowego.
Stare miasto ma przepiekna architekture, bardzo podobaja mi sie kryte bazary (sukiennice niestety moga sie kompletnie schowac) ciagnace sie w nieskonczonosc, przy czym na kazdej ulicznce mozna dosatc innego typu towary. Zapach miejsc z przyparawami, a zaraz obok niego tradycyjnymi mydlami i kosmetykami robionymi z naturalnych skladnikow jest obledny. Zaluje, ze nie da sie go zachowac, nagrac, przywiezc do Polski. Ciagle mam ochote wszytsko kupowac, chusty mienia sie kolorami i naprawde trudno jest nie zatrzymywac sie przy kazdym straganie.
Nad najstarsza czescia miasta goruje zamek. Cytadela jest naprade duza i zachowana w dobrym stanie, podziwialismy nawet sale tronowa kalifow.Tuz obok wznosi sie jeden z dwoch najstarszych meczetow w Syrii (z 715 r.), z wielkim dziedzincem pojedynczym minaretem. Bylismy tam w piatek - tutaj to wolny dzien, wszytskie sklepy sa zamkniete, a syryjczycy maja wolny dzien i spedzaja go z rodzina - ibylo naprawde tloczno. Po dziedzincu wylozonym kamiennymi plytami biegaly dzieci, ludzie niespiesznie przechadzali sie, spacerowalismy i my - jak wszyscy w skarpetkach! Bardzo to bylo mile i w jakis sposob tworzylo familijna atmosfere.
Jest tez chrzescijanska dzielnica, z troche innymi rodzajami sklepow i bogactwem kosciolow, ale tak samo zatloczona o w radosny sposob zywa.
Aleppo zyje pelna piersia, banany smakuja bananami, to, co brzydko pachnie, pachnie naprawde brzydko, na bazarze w czesci z miesem sprzedaja wszystkie czesci zwierzat, ale usmiech ludzi jest prawdziwym usmiechem, a zapachy przypraw pozostaja w pamieci na dlugo. Tu nic nie jest udawane, tu sie naprawde zyje.

zdjec niestety tym razem nie ma,bo w syrii blogpost zabroniony i trzeba dzialac sposobami. mam nadzieje,ze pozniej uda mi sie zamiescic.

Jednak lubimy Antaylie

2009-02-11T08:08:00.008+02:00

Wszytsko kreci sie wokol morza. Stare miasto roziaga sie wokol malego portu, wiekszosci waskich uliczek wyprowadzi nas prosto na widok statkow i niekonczacego sie blekitu. Bez morza nie ma Antalyi.

W porcie mozna wynajac lodke. Ceny dostosowane do kieszeni niemieckich turystow, ale my dostalismy "turkish price". Poczatek lutego - piekne slonce (opalilam sobie nos), grubo ponad 20 stopni, cieply, przyjemny wiatr. Morze i wodospady. Przyjezdzajcie!

Antalyia zaskoczyla mnie swoim urokiem. Kamienna starowka to labirynt ulic z ladnie wyremontowanymi domami. Nie brakuje cienia, wiec w upalne lato musi byc wprost cudownie. Jest leniwie i w powietrzu czuc, ze to miejsce przeznaczone tylko do odpoczynku. Stare miasto otoczone jest parkiem, ktory oddalajac sie od portu wznosi sie ku gorze. Ze skal opadajacych w morze widok jest przepiekny. Niebieska woda i ciemnopomaranczowe dachy. I herbata przy malym stoliczku.

Nie oszukujmy sie - to turystyczne miasto. Ma jednak powody do tego, zeby nim zostac i mysle, ze odpoczynek tutaj morze byc naprawde udany. Nie brakuje miejsc, gdzie mozna po prostu odpoczac na sloncu, ale z drugiej strony jest gdzie pojsc na dluzszy spacer. No i jednak to bardzo stare miasto. Tu brama zbudowana na czesc cesarza w 130 roku.

Po wyjsciu z obrebu starych murow poruszamy sie ulicami pelnymi sklepow. Jest szeroko, z rozmachem i po europejsku. Jedzi nawet tramwaj! Lezka kreci sie w oku.

Aktualności - koniec EVS-u

2009-02-11T00:19:00.010+02:00
Dziś nie dużo o meandrach tureckiej kultury, bardziej prywatnie, plany i podsumowania. Otóż EVS czyli European Volunteer Service właśnie dobiega końca. Przypomnę, że jesteśmy tu niemal cztery miesiące. Dowody tego znajdziecie w archiwum postów. Czas jak z bicza trzasł uleciał nie wiadomo gdzie. Ostatnie dni były baaardzo pracowite, więc mało było o nas słychać na blogu. Choćby samo całowanie zarośniętych policzków znajomych turków na pożegnanie trochę zajmuje. Do tej pory otrzymałem 9 propozycji otworzenia restauracji z kebepami w Warszawie i 4 prośby o pomoc w otrzymaniu wizy (dodam, że część z moich rozmówców nie jest pewna którym dokładnie z krajów europejskich jest Polska). Do moich ulubionych pytań należy: "Ok ale kiedy wracasz?" :) Odczytuje to nieśmiało, że zostałem zaakceptowany i udało mi się trochę wtopić w codzienność życia Antepu. Powoli żegnając się z codziennością w Gaziantep (bardzo powoli o czym za chwile) podsumowuje moją pracę. Był Nizip o którym pisaliśmy dwa razy. Linki tutaj i tutaj :)
Były nasze własne projekty i zajęcia. Taniec i warsztaty filmowe.

Ja chodziłem na zajęcia do internatu Munir Onat Cocuk ve Genclik Merkezi, przez nas nazywanym Centre for Boys Under the Risk. Spędzałem tam zwykle wtorki. Chłopcy i miejsce fantastyczne, choć jak można się domyślać dość ubogie. W sumie wszyscy tam byliśmy zainteresowani głównie rozrabianiem i graniem w piłkę do blaszanego kosza. To miejsce i Ci ludzie zasługują na osobnego posta, więc teraz tylko dwa zdjęcia:

Przedwczoraj oficjalnie zakończył się kurs filmowy który prowadziłem w Gaziantep Genclik ve Kultur Dernegi po naszemu Youth Center. Zaczęło się skromnie wykładami w zimnej sali, potem w tej sali prąd wyleciał w powietrze i musieliśmy się przenieść. Potem było jeszcze skromniej. Koniec końców w liczbie od 3 do 5 uczestników zrealizowaliśmy przewrotne ćwiczenie filmowe. Publikacja wkrótce.

Nie będę opisywał wszystkich frustrujących sytuacji związanych z produkcją tego filmu. Niech "obroni" się sam. Przyjęcie filmu było chłodne. Pytania "czy później nie możesz dograć jeszcze paru scen żeby pokazać Youth Center w lepszym świetle" rozbawiły mnie do łez. Ja jestem zadowolony i dumny z współpracowników/uczniów. Montaż mój. Co dalej? To jeszcze nie koniec. Jutro kończy nam się nam wiza turecka i zezwolenie na pobyt czasowy, więc ruszamy na podbój Syrii, żeby wrócić do Turcji już jako turyści. Masallah Warto dodać, że już sama próba otrzymania wizy Syryjskiej była nie lada wyzwaniem. Trwało to ponad cztery godziny i nie obeszło się bez prośby o pomoc ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Ankarza. Ale się udało.

Palma

2009-02-07T09:09:00.008+02:00

Estetyka palmy nie jest tym, co mnie pociaga. Ale juz palma jako symbol jak najbardziej tak! W turcji z palmami bywa roznie - cale wybrzeze morza srodziemnego jest ich pelne, ale im dalej na wschod i polnoc tym sa coraz rzadsze. W Antep znam tylko jedna palme, a podejrzewam ze dla mieszkancow Vanu, albo miasteczek przy granicy gruzinskiej jest tak samo egzotyczna jak dla nas.

W turcji gatunkow palm rosnie mnostwo. Na poczatku kompletnie ich nie rozroznialam. Teraz moje ulubione sa takie chude z czyms na ksztalt potarganej papugi na czubku.

Opowiesc palmowa bedzie krotka i konkretna - milo polezec na plazy w cieniu palmy. Albo jechac ulica jak w Miami. Albo zerwac banana prosto z palmy.

Pişirici kasteli - turecka fontanna

2009-01-31T11:13:00.010+02:00

Uwielbiam Hammamy- łaźnie tureckie (nawet jeśli wizyta nie zawsze jest relaksującym doświadczeniem). Z tym większą przyjemnością chcę przedstawić miejsce jakie odkryłem w dawnej żydowsko-chrześcijańskiej dzielnicy Gaziantep. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z informacjami o tego typu miejscach (choć przyznaje, nie jestem ekspertem). A mowa o kastel-fontannach miejskich. Ta na zdjęciach zbudowana w 1282 roku (sic!). Kastel to kompleks podziemnych komnat służących ludności miejskiej do: ablucji, modlitw, kąpieli ,relaksu i odświeżenia. Zwykle budowane w sąsiedztwie meczetów (jak wynika z tablicy informacyjnej).

Turcy to bardzo socjalni ludzie, od zawsze szukali powodu żeby nie siedzieć w domu, ale taki wilgotny kompleks piwniczny łączący domy modlitwy, kawiarnie, hammam i kto wie co jeszcze to już dla mnie przesada :)
Miejsce bardzo klimatyczne. Piękne i, co rzadko się zdarza, doskonale odrestaurowane.
PS. Ciekaw jestem informacji o kastelach w innych częściach Turcji czy okolic. Dla ciekawskich historii link:
http://74.125.77.132/search?q=cache:HW-Ff_t8uskJ:www.archnet.org/library/pubdownloader/pdf/4925/doc/DPC0761.pdf+pisirici+kasteli&hl=en&ct=clnk&cd=1

Wie-(trz)(cz)-ny patriotyzm

2009-01-28T13:36:00.003+02:00

Nie jestesmy tu sami

2009-01-26T20:07:00.013+02:00

Poznani w Antep znajomi i przyjaciele sa niekoniecznie bardzo tureckim tematem, ale na kazdym blogu przyda sie chyba troche prywaty i postanowilam napisac kilka slow o nich.
Mieszkamy w szostke: oprocz mnie i Filipa jest czworka francuzow:
(od lewej) Olympe, Florance, Marius i Remi

Razem robimy wiele rzeczy. Nie brakuje oczywiscie sprzeczek o zmywanie i papier toaletowy, ale chyba moge powiedziec, ze zyjemy zgodnie. Po prostu ktoregos dnia przestalismy przejmowac sie sprzataniem i od tego momentu wszysycy sa wyluzowani i szczesliwi. Gotujemy, chodzimy na kebaby, niektorzy spia do jedenastej, inni wstaja o siodmej, jezdzimy do Nizipu i narzekamy wspolnie. Generalnie chyba jest fajnie:) No i oczywiscie gramy w tavle!

Marius ma piecset par butow, a Olympe na szkoleniu przyznano tytul "the fanniest girl".

Tureckiego ucza nas dwie bardzo fajne dziewczyny: Serap, ktorej urodziny swietowalismy 24 grudnia i ktora spiewa w chorze i Fulya - przeurocza "fancy girl" (na zdjeciu w fioletowym sweterku) ktora po roku spedzonym w Holandii marzy o wyprowadzeniu sie do Europy. Urodziny Serap byly zreszta bardzo fajna impreza, po troche tez swiateczna. Zrobilismy duuuzo dobrego jedzenia.

Jest tez nasz dobry duch - Onur. Student uniwersytetu i pracownik jakiegos biura do spraw projektow miedzynarodowych. On zawsze ma czas i energie i spedzilsimy z nim niejeden szalony wieczor. Onur: "Hey guys, I think it's not a tea day, let's go for some beers..." I tak jakos sie kreci.

W Antep mieszkaja tez Mateo i Amanda. Wloch i Amerykanka podrozujacy po swiecie. W roznych miejscach zatrzymuja sie na kilka tygodni, miesiecy, czasem nawet dluzej. Ucza angielskiego, pracuja dla portali internetowych, Mateo jest obserwatorem wyborow i ostatni na przyklad Unia wyslala go do Afryki. Sa bardzo fajna, ciekawa, inspirujaca para. Fajnie bylo ich poznac.

PS. Wlasnie sie dowiedzialam, ze Onur pracuje w konsulacie:)

Jak w Warszawie

2009-01-25T14:36:00.010+02:00

Wiem o tym, ze w Polsce panuje powszechne przekonanie o goracym tureckim klimacie. Nic bardziej mylnego! W Antep mamy prawdziwa zime. Moze nie bardzo mrozna, ale momentami bardzo nieprzyjemna. Zdarza sie, ze temperatura spada w nocy pozniej zera, a w dzien w sloncu jest ponad dziesciec stopni, ale bywa tez tak jak dzis: szaro, snieg z deszczem, a wysoka wilgotnosc powietrza powoduje ze zimno przenika do szpiku kosci. Czlowiek czuje sie jak w fatalny dzien w Warszawie.

Im dalej na wschod tym gorzej. Nad jeziorem Van, niedaleko granicy iranskiej zaspy nie sa niczym szczegolnym. Z drugiej strony wystarczy pojechac 150 km na zachod, nad morze i jest znacznie cieplej. Niezorientowanym moge przypomniec, ze w polowie grudnia kapalismy sie w morzu.

Turcy zdaja sie jednak nic sobie nie robic z zimna i przesiaduja calymi dniami na lawce w parku (plus jedzenie slonecznika to prawie turecki sport). Park jeszcze moge przebolec, ale zawsze szokuja mnie stoiliki malych restauracji wystawione na zewnatrz. Nie raz widzialam, jak w tempraturze kolo zera klienci w spokoju jedza salatke popijajac zimnym ayranem. Turcy generalnie nie przejmuja sie warunkami pogodowymi - ubieraja sie dokladnie tak samo w upalne lato jak i styczniowa wichure.
W naszym mieszkaniu zapanowala ostatnio moda na grube kurdyjskie chusty - moze sie opatulic i nawet zjesc kebaba stojac na przystanku.

Herbaciarnia

2009-01-22T13:15:00.008+02:00

Hmm tomu już napisano o tureckich herbaciarniach. Męskich enklawach, gdzie życie płynie bardzo powoli, gdzie pije się herbatę, salep i papierosy (tak! w Turcji papierosy się pije: Sigara içilmez). Na grubych ciemnych obrusach niczym na dywanach gra się w Tavle czy karty. Staruszkowie w wytartych marynarkach przesiadujący w takich miejscach to chyba najbardziej charakterystyczny obraz w Turcji.

Są jednak herbaciarnie inne. Malutkie, czasem na góra dwa stoliki. Malutkie stołeczki bez oparcia, maszyna do kawy czasem toster na kanapki. Wpada się tam na chwilę, na szybką kawę (herbatę), na jedną partyjkę czy parę linijek kolorowej gazety codziennej. Miejsca te nie słyną z higieny czy oryginalnego wnętrza. Często są wykafelkowane po sufit, zawsze mają zdjęcie Wodza i wypłowiały wizerunek jakiejś drużyny piłkarskiej wycięte z lokalnej gazety. Herbaciarnie te często można znaleźć w wąskich uliczkach, suterenach, czy długich ciemnych korytarzach dużych domów handlowych. Mają domofony przez które cała ulica może zamówić herbatę bezpośrednio do sklepu, biura czy zakładu. Po zgłoszeniu właściciel herbaciarni porzuca wszystko i wszystkich i z okrągłą metalową tacą na rączce, niczym z abażurem, pędzi zrealizować zamówienie.

Zapuszczając się w miasto zawsze szukam takich miejsc. Za każdym razem przy płaceniu przeżywam szok. Jeśli normalna cena herbaty to 1YTL, a często można znaleźć lokal gdzie za szklaneczkę liczą połowę tej ceny, to w tych malutkich kawiarenkach nie zapłacisz więcej niż 25 Kuruş (0,25YTL). Rekord Antep to 0,15 Kuruş. Czyli mniej więcej 30groszy.

Fotografowana herbaciarnia wybija się pośród nich ładnym czystym wnętrzem i pięknym rzeźbionym zaparzaczem. Wystarczy wpaść tam raz na miesiąc a już jesteś stałym klientem, co ważne nikt nie zwraca na Ciebie zbytniej uwagi. Ot obcokrajowiec. Ci którzy przemierzają Turcję wiedzą jakie to ważne nie wzbudzać niczyjego zainteresowania.

Portrety

2009-01-21T17:45:00.016+02:00

Trudno pisac o dzieciakach z Nizpu - szkole gdzie jezdzimy co tydzien, a o ktorej Filip pisal juz w "Dramacie w III aktach". Z jednej strony praca jest koszmarnie ciezka i co tydzien wracam wyczerpana psychicznie i fizycznie. Z drugiej - widze, ze jest cos warta.
Spedzam czas glownie z dziewczynkami. Zadna z nich nie mowi po angielsku. Czasami przez godzine tlumacza mi cos po turecku i kiedy zrozumiem i odpowiem swoim lamanym tureckim skacza ze szczescia i zanosza sie smiechem.

Razem rysujemy - najbardziej lubia kolorowac obrazki z ksiezniczkami i zawsze obdarzaja je niebieskimi oczami i blond wlosami. Uczylam je rozwiazywac labirynty, a one mnie grac w tureckie klasy. Za wszelka cene staram sie ich do siebie nie przywiazywac. Lakna dotyku, walcza o to, kto potrzyma mnie za reke w drodze do klasy.

W szkole nietrudno znalezc prawdziwe pieknosci. Gul wyglada jakby miala indyjskie korzenie. Przez pierwsze trzy wizyty w szkole nie moglam od niej oderwac wzroku. Ipek jest najmlodsza i swoim jednym usmiechem zalatwia wszytsko. Emine raczej nie garnie sie do mnie w sposob oczywisty, trzyma dystans i wpatruje sie wielkimi oczami. Miriam to absolutny wulkan energii i, nie wiedziec czemu, zawsze rysuje slonie. Sumeri wyglada na urodzona aktorke, nie ma szans zeby nie zaczela sie wyglupiac, kiedy wyciagam aparat. Kubrahe rozwiazuje wszytskie labirynty w piec minut i deklamuje wiersze. No i jest jeszcze Leyla - chodzaca tajemnica z najsmutniejszymi oczami, jakie widzialam w zyciu.

Dzieciakow jest trzysta, wiec szansa spamietania egoztycznych imion chocby czesci z nich - zadna. W zeszlym tygodniu pytalam, kim chca zostac w przyszlosci. W wiekszosci pielegniarkami i nauczycielkami, jedna - lekarzem, a milczaca zawsze dziewczyna, ktorej imienia nie znam, patrzac na moj aparat odpowiedziala: fotografem.

Pustynia

2009-01-18T23:16:00.009+02:00
Wystarczy dwadzieścia minut Dolmusem żeby dojechać do granicy miasta. Pięć kroków za ostatnim blokiem Gaziantep roztacza się pustynia. Białe skały, niemal pomarańczowa ziemia i śmieci rozrzucane przez wiatr. Za horyzont tylko jednakowe wzgórza przecinane gdzie nigdzie przez autostradę. Tak spacerując wydaje Ci się, że jesteś sam jeden na świecie. Jednak nic bardziej mylnego. Każde wzgórze różni się od siebie ułożeniem kamieni, rozpościerającymi się słupami wysokiego napięcia czy drzewem na szczycie. A za każdym wzniesieniem jakiś gość. Wdrapując się na wzgórze, które obrałem za punkt odniesienia na pustkowiu spotkałem mężczyznę. Zaprosił mnie żebyśmy przykucnęli sobie razem pod suchym drzewem. Mówił dużo, zdaje mi się że chciał przedstawić mi swoją córkę. Zaprosił do domu na obiad. Grzecznie odmówiłem. Moje odpowiedzi sklecone i wyuczone na pamięć po turecku na najczęściej zadawane pytanie wyraźnie sprawiły mu dużo radości i przypieczętowały naszą wieczną przyjaźń.

Za kolejnym wzgórzem ni stąd ni zowąd mężczyzna (co tu u licha robi) proponuje mi kupno monet z przed kilkuset lat. Pełno tego można wykopać w tych okolicach. Moim zdaniem ich miejsce jest w muzeum.

Spacer przeradza się w niesamowitą barwną przygodę. W takim miejscu wędrując piaskowymi ścieżkami napotkana na horyzoncie sylwetka człowieka staje się naturalnym celem. Choćby żeby się przywitać.
Trochę dalej od .. no właśnie od czego? Na lewo od białej skały, karłowatych krzaków i trochę dalej w stronę olbrzymiego białego głazu napotkać można gospodarstwo. Rodzina żyjąca w plastikowych namiotach. Wyścielonych od środka barwnymi dywanami. Zagroda baranów, osioł, dwóch starców i kobiety z dziećmi żyjący razem w małym kanionie, bez drogi, prądu czy bieżącej wody. Robię trochę zdjęć otrzymuje zaproszenie na obiad ale tylko raz i nie nachalnie więc moja odmowa zostaje zaakceptowana.

Potem jest jeszcze smutniej. Już bliżej miasta zauważam ogień. Podchodzę bliżej i przysiadam się do mężczyzny, który w ognisku wytapia plastik ze znalezionych miedzianych kabli. Towarzyszy mu chłopiec, który próbuje znaleźć sobie wśród śmierdzącego ognia i kamieni jakąś zabawę.

Antep ma wiele twarzy. Jest nieustająco fascynujące i różnorodne. Z jednej strony studenci, którzy każdą wolną chwilę poświęcają żeby rozwinąć jakoś swoje zainteresowania (co nie jest łatwe) z drugiej storny dziesiątki kilometrów dzielnic getta i nieprzyjazna pustynia wokół.
Wystarczy pół dnia na taką podróż. To nie Istambuł, to nie Europa. Takich miejsc i tak życzliwych ludzi nie spotka się wszędzie.

Hayvanlar

2009-01-16T17:31:00.008+02:00

Moze to tylko moje wrazenie, ale w moich oczach tureckie miasta dziela sie na dwie kategorie: kocie i psie. Bezdomne zwierzeta to, moim zdaniem, duzy temat w Turcji. Pamietam doskonale hordy kotow paletajace sie po Isatmbule, ale tez spiace w kazdym mozliwym cieniu wielkie psy na Wyspach Ksiazecych.
Mimo, ze generalnie nie jestem wielkim fanem zwierzat, to zdarzylo mi sie spotkac w Turcji sympatyczne egzemplarze. Od glaskania sie powstrzymuje, ale zdjecie mozna zrobic zawsze.
Koty to wiekszosci oczywiscie dachowce, choc o duzo ciekawszych kolorach, niz ich polscy koledzy. Piekne rudzielce o zielonych oczach to wcale nie zadkosc w tym rejonie swiata.

W Antep nigdy nie spotkalam nikogo z psem na spacerze. Trzymanie ich w domu jest tutaj chyba niezbyt popularne. Nie widzialam tez zadnego bulteriera - wyglada na to, ze te zadziwiajace stworzenia jeszcze nie dotarly za Bosfor. Poczatkowo strasznie sie balam tureckich bezdomnych psow, czesto sa naprawde wielkie. Teraz juz sie przyzwyczailam, tym bardziej, ze (w przeciwienstwie do szalonych kotow) sa najczesciej apatyczne. W Cesme spotkalam tez Idefixa - kto czytal, ten wie.

Nie wiem, czy Filip ma zamiar wyslac to zdjecie do National Geographic do numeru "Walki zwierzat", ale nawet jesli, to chyba wczesniejsze opublikowanie nie przeszkadza. Bojka byla zacieta, a wygrany po wszystkim dlugo prychal w strone krzakow.

No i jeszcze oslawione juz izmirskie kroliki. Byly naprawde slodkie. Nawiasem mowiac wrozba wylosowana dla mnie przez duzego glosi, ze bede bogata, ale dopiero moje dzieci zdobeda prawdziwa fortune.

Efez

2009-01-14T20:55:00.008+02:00

Przechadzanie sie po starozytnym miescie, nawet jesli nigdzie nie ma sufitow, a polowa scian jest ruina jest niesamowitym przezyciem. Efez zrobil na mnie duze wrazenie. Jest oczywiscie turystycznie i miejscami sztucznawo, ale mysle, ze zwiedzanie poza sezonem tez robi swoje i dzieki temu moglam cieszyc sie w pelni przebywaniem w tak wyjatkowym miejscu.
Miasto jest duze, spacer w srednim tempie z przystankami w wazniejszych miejscach zajal nam trzy godziny. Pogoda piekna, towarzystwo innych wolonatariuszy wspaniale, wiec wyprawa byla naprawde udana.

Do Efezu mozna dotrzec na piechote z pobliskiego miasteczka - Selcuku. Za kasami zaczyna sie szeroki gosciniec, na lewo gory, na prawo dolina, ktora kiedys byla zatoka (teraz morze cofniete jest o dobre kilka kilometrow). Jednym z pierwszych miejsc w ktorym sie zatrzymalismy byl amfiteatr. Kazdy, kto doswiadczyl bycia na scenie i na dodatek to lubi, bedzie zachwycony stojac w samym srodku efeskiego teatru. Z najwyzszczych rzedow slychac wyszeptane na scenie slowa.

W Efezie bylismy tez w bibliotece. Niestety nie udalo mi sie przeczytac zadnego z 12 tysiecy zwojow papirusow przechowywanych tam za czasow konsula Gajusza Juliusza Aguile bo wszytsko spalili Goci w 262 roku, ale i tak mozna bylo wyczuc wysoce intelektualna atmosfere.

Moze niektorzy pamietaja nasze wrazenia (a raczej ich brak) z odwiedzin w Troji. Z Efezem bylo zupelnie odwrotnie. Jedzcie i podziwiajcie!

Szkolenie

2009-01-13T14:27:00.009+02:00

Pojechaliśmy na szkolenie wolontariuszy. O dwa miesiące za późno bo na „arrival training” ale co tam. Turecka Narodowa Agencja zrobiła nam niespodziankę i spotkaliśmy się w ekskluzywnym hotelu nad morzem, niedaleko Izmiru. Oto link dla tych, którym przydały by się wakacje choćby wirtualne: http://www.surmelihotels.com/ Oczywiście nie reklamuje tej placówki, ale na długie styczniowe wieczory polecam basen, saunę, łaźnię turecką i ogromne różnorodne posiłki. Wszystko w doborowym towarzystwie ludzi z całego świata (o zgrozo z przewagą Francuzów :)).

Ale od początku. Z podróżniczym sprytem wyjechaliśmy z Gaziantep dwa dni wcześniej. Turecka Narodowa Agencja zafundowała nam samolot, bo podróż autobusem zajęłaby 24 godziny. Wylądowaliśmy w Izmirze. Północny zachód Turcji, z plaży można pomachać Grecji. Najsłynniejsze chyba turystyczne miasto i jedne z pięciu największych w tym kraju. Okropne, pełne wielkich hoteli z lat 70. Nie podobało nam się, ale i tak zatrzymaliśmy się na typowe, tureckie wróżby królika, (Mania ma świetlaną przyszłość przed sobą) co pozwoliło jej odkryć nowe pokłady wrażliwości.

Nie zastanawiając się długo wsiedliśmy w autobus do Cesme (Czeszme). Najbardziej wysunięty cypel na zachód. Turystyczne, ale urocze, piękne i gorące. W tym mieście jest wszystko. Palmy, port, drobne sklepiki z biżuterią i dywanami no i zamek do zwiedzania.
Spacery po wąskich uliczkach do późnej nocy i nawet kąpiel - niezaplanowana...

...po prostu plum ze skały..

Trudno mówić o tym miasteczku. To inna Turcja, czysta, poukładana, z angielskim w każdym sklepie i cena każdego produktu. Każdy kraj ma takie miejsce. Stworzone żeby odpoczywać. Zrozumieliśmy to od razu i zaakceptowaliśmy. Jakie więc było nasze zdziwienie gdy spotkaliśmy studentkę turystyki mieszkającą w Cesme właśnie. To tu jest uniwersytet?? Cały kierunek studiów specjalizujący się w swoim regionie. Brawo. Godna napomknięcia była również wizyta w sklepie z biżuterią. 45minut wybierania, dyskutowania i nabierania sympatii dla lokalnego artysty. Może na nas nie zarobi ale fajnie sie gada.
Śniadanko w europejskim stylu (ale jeszcze nie w Starbucksie) i autostop (jakże tęskniliśmy za tym). Spieraliśmy się czy to już autostop, gdy samochód podwozi Cię zanim zdążysz zdjąć na drodze plecak i wystawić rękę do machania? (potem na szkoleniu wytłumaczono nam, że w Turcji autostop jest zabroniony i niebezpieczny :))

Na szkoleniu okazało się, że wolontariusze to także poważni ludzie, a projekty może być ciekawą intensywną pracą. Wielkie przyjaźnie, nowe pomysły i plany na Turcję.

Powrót samolotem pozwolił nam powrócić do bliższych nam tematów. Nareszcie znów w domu. Właściwa aura, odpowiedniejsza temperatura i pogoda na tę porę roku. Ale i tak ciągle bujamy w obłokach...

Prawie jak Ankara...

2009-01-12T17:48:00.003+02:00
...czyli fototapeta w Izmirze a raczej wystawa poświęcona wodzowi w Izmirze i drobny handel chusteczkowy.

Dla niewtajemniczonych Mania stąpa po placu przed mauzoleum Ataturka.

Praca w Turcji

2009-01-12T16:35:00.007+02:00

Wróciliśmy ze szkolenia dla wolontariuszy z Selcuku. W najbliższym czasie o wszystkim opowiemy i opiszemy podróże, które odbyliśmy jakby przy okazji. Tymczasem sklepik, który odwiedziliśmy spacerując po Cesme [czyt. Czeszme].
Szewc...

Dla wyjaśnienia, mam zamiar publikować co poniektóre zdjęcia ludzi pracujących, bo odwiedzanie ich i fotografowanie sprawia mi ogromną przyjemność, a zdjęcia nie raz satysfakcję.

Przestrzeń miejska

2009-01-02T15:58:00.008+02:00

Przestrzeń miejska. Teren dość płaski w naszej okolicy w miastach zadziwiająco układa się w falujące kilometry ni to domów, ni kamienic czy baraków. Uwielbiam w przewodnikach informację typu: W tym malowniczym mieście w ciągu 10 lat ludność wzrosła o 500%. I to widać. Miasto z uroczym ryneczkiem, jedną główną ulicą imienia Ataturka, bazar i dwa miliony mieszkańców. Wokół piętrzące się osiedla, rozległe i niezależne. Wszystkie budynki najwyżej trzypiętrowe. Obowiązkowo z tarasem na którejś z kondygnacji. Zbudowane z szarych pustaków, bezbarwne, biedne.

Na horyzoncie tylko minarety i ogromne wierze ciśnień na wierzchołkach dzielnic. To doskonałe punkty odniesienia w dżungli uliczek bez nazwy i cele długich porannych spacerów.

Tu zdjęcia z Antepu i Urfy.

Szczesliwego Nowego Roku!

2009-01-01T22:28:00.004+02:00

Turecki sylwester obchodzony jest glownie w gronie rodzinnym. Nigdzie, oprocz Istambulu, nie ma zabawy na ulicach i wielkich sztucznych ogni. W Antep nikt tez nie bawi sie w klubach, bo nie ma klubow. My, wbrew wszytskiemu, postanowilismy zoorganizowac wielka impreze. Szesciu wolontariuszy, jeden wloch, jedna amerykanka i mnostwo Turkow. Bawilismy sie swietnie, choc nasi goscie byli poczatkowo chyba zaszokowani europejskim stylem zabawy. Nie chcielismy robic wszytskiego, co jest obecne na tureckich "domowkach":
ogladac wspolnie telewizji
siedziec godzianmi przy stole i jesc
grac na instrumentach i spiewac folk
grac w eurobiznes i bingo
Chcielismy za to smiac sie, pic i tanczyc. W koncu jakos doszlismy do porozumienia, szef Youth Center wirowal przy McHammerze, ale po polnocy rozlegly sie jednak dzwieki mandoliny.
Dzis nowy rok, wiekszosc sklepow zamknieta. Leniwie i spacerowo. Z wczoraj zostalo nam pare niezidentyfikowanych sztuk garderoby plus jedna kurtka. Duzo czipsow i kawalek tortu. A na spacerze kupilam truskawki.

Wszystkim zycze duzo dobrego w nowym roku :)

Turecka Lekcja Pieczenia

2008-12-29T14:49:00.006+02:00
albo inaczej:
"Jak przytyć w godzinę 5 kg i jeszcze się z tego cieszyć"
Taki przewrotny tytuł ponieważ dziś lekcja gotowania. Słodkości i desery. Cukrzycy, wszyscy z noworocznym postanowieniem przejścia na dietę proszę odejść od monitorów.

Dla wszystkich których to nie zniechęciło: Poniższe przepisy są słodkie jak uśmiech Szefa Kuchni Hanifiego Ekti.

Przed sylwestrem przepisy mogą się przydać. Choć tutaj przyjęcia noworoczne są rzadkością. Służby porządkowe podobno nie przymykają oczu na nocne hałasy w tym wyjątkowym dniu. Fajerwerki są surowo zabronione. Dlatego do godziny 22 należy wszystko przyrządzić i skonsumować.

Zanim przystąpimy do gotowania należy w DUŻYM garnku podgrzać wodę, wsypać do niej kilogram cukru i wycisnąć sok z cytryny. Ten "lukrowy wywar" wykorzystamy później wielokrotnie.

REVANI

4 jajka, 120dg cukru, d.łycha mąki, małe torebki cukru waniliowego i proszku do pieczenia, utarta skórka z cytryny, 120dg irmiku czyli w naszych stronach grysiuku.

Smarujemy blachę margaryną, posypujemy delikatnie mąką.
W misce miksujemy jajka z cukrem, dodajemy cukier waniliowy, proszek do pieczenia i troszeczkę skórki z cytryny. Mieszając dodajemy mąki tak, żeby nie powstały grudy.
Ugniatamy ciasto i w formie dużego klacka układamy na blesze.
Teraz do pieca na ok.30 minut w temperaturze 180 stopni. Pięć minut przed końcem pieczenia oblać ciasto "lukrowym wywarem".
Uwaga słodko*!

SEKERPARE

Proszek do pieczenia, masło, cukier puder, mleko, jajko, margaryna, grysik, skórka z cytryny.

Do lekko roztopionej margaryny w rondelku dodajemy jajko, cukier puder, szklankę krysiku, skórkę z cytryny (oczywiście ciągle utartą). Całość rozrabiamy (dla świętego spokoju umyjmy ręce jeszcze raz), delikatnie, przez sitko, dodając szklankę mąki.
Ciasto kroimy jak na kopytka, potem pocierając dłońmi kawałki ciasta tworzymy z nich niewielkie ciastka. Paluszkiem robimy niewielkie wgłębienie w środku dodając pistację czy jakąś bakalię.

Piekarnik ciągle rozgrzany do temperatury 180 stopni. I 15 minut słodkiego czekania. Całość oczywiście zalewamy "lukrowym wywarem" i jemy nawet gorące.
Bardzo słodkie **

PEYNIRLI IRMIK HALVASI

Pół kilo grysiku, kostka margaryny, półtora litra mleka, jeden kilogram cukru, hmm antepski PEYNIR (ser żółto-topiono-mozarrella, bezsmakowy, nie słony!)
Rozpuszczamy w garnku kostkę margaryny, dodajemy grysik i mieszamy kwadrans. Dodajemy szklankę "lukrowego wywaru" a nawet i dwie. Doprowadzamy do wrzenia i dorzucamy kawałki sera (lub jego substytutu). Szybciutko rozlewamy do miseczek tak, żaby ser się roztopił a nie skleił w grudę.
Uwaga: baaardzo słodkie*******... ale za to jakie dobre.

Smacznego!

Urfa

2008-12-28T18:24:00.019+02:00

W sobote bladym switem wolontariusza czyli kolo 9 wsiedlismy do jednego z oslawionych tureckich autobusow. Po dwoch godzinach miasto Urfa przywitalo nas pieknym sloncem. Z dworca poszlismy prosto ogladac oslawione stawy ze swietymi karpiami. Jak glosi legenda ich wody ocalily Abrahama od smierci w plomieniach. Wszytsko zaczelo sie, gdy prorok wyszedl z jaskini i chcial zniszczyc posagi poganskich bogow co rozsierdzilo panujacego wowczas Nimroda. Okrutny wladca rozkazal zrzucic Abrahama z zamku na szczycie gory prosto w ogien. I wtedy Bog zamienil plomienie w ogien, a rozzarzone wegle w ryby. Od tamtej pory miliony wiernych pielgrzmuje, by nakarmic karpie i modlic sie w miejscu narodzin Abrahama. (o czym bedzie mowa za chwile) Dookola stawow wyrosly meczety i piekny park. Okolica cudowna: zielono, spokojnie, w sam raz na piknik i odpoczynek po dlugiej podrozy.

Wokol stawow rzeczywiscie tlum, a nie bylismy przeciez w sezonie wakacyjnym. Na malych straganikach za pol liry mozna kupic pokarm dla ryb na blaszanym spodeczku i nakarmic sie do woli. Karpie, wbrew moim przypuszczeniom, okazaly sie calkiem szczuple i w niczym nie przypominaly spasionych mutantow z lazienek.

Kiedy karmieniu stanie sie zadosc,odpoczynek na lawce w przyjemnym cieniu i herbata w jednym z ogrodow pomoga na nowo zebrac sily, pilegrzym udaje sie na zamek, zeby spojrzec w dol oczami Abrahama. Droga kreta i dluga prowadzi na sam szczyt. Widoki - jak latwo sie domyslec - wspaniale. Po drodze w tyle zostaje okazaly meczet, widziany z wysokosci robi jeszcze wieksze wrazenie.

.

Na jednym z wielu dziedzincow jest wejscie do jaskini, gdzie urodzil sie i spedzil pierwsze szesc lat zycia Abraham. Sa oczywiscie osobne wejscia dla kobiet i mezczyzn, trzeba zdjac buty, zalozyc chuste i waskim korytarzykiem przecisnac sie do srodka, gdzie panuje pobozna atmosfera, a za szyba widac TO miejsce. (W okolicy jest tez jaskinia, w ktorej przechowywany jest wlos Mahometa, ale tam juz nie poszlismy.) Na dziedzincu znow park i lawki i odpoczywajacy wierni.

Po modlitwie czas na zakupy. Zaraz za meczetem zaczyna sie bazar, ktory ciagnie sie przez pol miasta. Dostac mozna doslownie wszytsko. No i oczywiscie zjesc obiad w jednej z malutkich lokantesi.

Na bazarze nie brak tez miejsc odpoczynku. Tu kilka herbaciarni dzialajacych zgodnie na jednym dziedzincu. Widzialam tez zaklad fryzjerski, tak maly, ze miescilo sie idealnie jedno krzeslo i zostawalo troszke miejsca do chodzenia wokol niego.

Kiedy zrobi sie ciemno, trzeba powoli wracac. Trzeba przyznac, ze zachody slonca w Turcji sa bardzo ladne.

Filip the Winner!

2008-12-26T18:16:00.007+02:00

Filip wygral konkurs fotograficzny w Gaziantep. Wyslal przepisowo trzy zdjecia i jedno z nich zajelo I, a drugie III miejsce. Jestesmy z niego bardzo dumni. Gratulacje!

Bardzo podekscytowani wygrana pojechalismy wieksza grupa uczestniczyc w rozdaniu nagrod i oczywiscie oklaskiwac Filipa. Na miejscu, w szkole, czekala pieknie udekorowana sala gimnastyczna i wystawa wszytskich zdjec nadeslanych na konkurs. Bylo uroczyscie, przez mikrofon i z bukietami kwiatow. I kto by sie tam przejmowal, ze konkurencja byla troche nizsza...

Wszystkie dzieci chcialy zdjecie ze zwyciezca, podczas gdy on sam cieszyl sie jak dziecko odbierajac nagrode.

Konkurs super, a zdjecia Filipa zostaly wczesniej znakomicie ocenione przez zawodowego fotografa z Warszawy (sic!). Zycze dalszych sukcesow :)

Wesołych Świąt

2008-12-24T19:27:00.005+02:00

Iyim Bayram. Bez wdawania sie w szczegóły życzymy wszystkim Wesołych Świąt. Gdziekolwiek jesteście i cokolwiek robicie, nawet jeśli chłopczyk leżący w drewnianej wanience i sianie jest dla Twoich sąsiadów niezrozumiałym symbolem a zamiast pastoralnych dzwonów za oknem rozbrzmiewa arabska modlitwa.

Nasi Turcy też mają jutro święto: rocznica odzyskania niepodległości przez mieszkańców Antepu. Więc świętujemy razem.

Z ciekawostek niedaleko stąd leży miasto Urfa, gdzie urodził się w nim Abraham. Wychował się w jaskini ukrywając się przed groźbą śmierci. Gdy dorósł i wystąpił przeciw władzy pojmano go i skazano na śmierć. Kara była wymyślna. Chciano zrzucić go z wieży meczetu w ogień wprost na ostre pale i kamienie. Abraham zamienił ogień w wodę a grożące mu kamienie i drewniane pale w Karpie. Na pamiątkę ryby te, są teraz święte i nie nadają się do jedzenie :)

Iyim Bayram raz jeszcze...

Zamiast mikołaja bardzo turecki żołnierzyk:

Baranina

2008-12-20T22:56:00.008+02:00

Dziś coś wesołego. Nie raz pisałem/liśmy jak objadać się Baraniną. Dziś napiszę jak obchodzić się z Baraniną.

A obejść musieliśmy Baraninę spacerując po jednej z wiosek na wschodzie (spory trwają, czy to południe, czy południowy wschód, ponieważ Gaziantep jest w takim miejscu, że trudno powiedzieć czy bardziej na wschodnim południu czy środkowym i gdzie zaczyna się zachodnie południe Turcji).

Tłum Baranów ma pierwszeństwo na drogach ale porusza się bardzo sprawnie. To niesamowite uczucie kucnąć wśród stada kebapów. I spojrzeć im prosto w oczy

Emilka oczywiście nie mogła się opanować, ale Barany przystały/nęły na jej prośbę i chętnie pozowały do zdjęcia.

Należy pamiętać jadnak, że w każdym stadzie znajdzie się Czarna Owca. A jeśli znajdą się dwie, to draka zapewniona. Powiem szczerze, że byłem pod wrażeniem tych ich łupnięć. Kierownik baraniej wycieczki (po pastuszek jakoś nie brzmi) musiał użyć kopniaków, witki i sporo siły żeby uspokoić towarzystwo.

Smutna tylko refleksja, że całe stadko zmierza niechybnie w jednym kierunku. A wygląda to mniej więcej tak:

Przed...

...i po.

Wszyscy graja w Backgammon

2008-12-20T16:37:00.008+02:00

Kilka osob pytalo o co chodzi w backgammonie, wiec spiesze z odpowiedzia. Backgammon (po turecku Tavla) jest turecka gra narodowa. Chcialabym napisac, ze graja w nia wszyscy, ale to niestety nieprawda, bo graja glownie mezczyzni w miejscach zwanych kıraathanesi czyli obskurnych, totalnie zadymionych kawiarniach, gdzie zlopie sie herabate i lupie w karty i backgammon wlasnie. Na szczescie gre maja takze w çay bahvesı - ogrodach herbacianych gdzie wstep maja wszyscy. Zaczelismy grac w zeszlym roku na wakacjach i kontunuujemy do dzis. Zabawa jest fajna, bo gra wymaga myslenia, a nie tylko rzucania kostka.

Plansza podzielona jest na cztery czesci, w kazdej z nich narysowane jest szesc trojkatow, po ktorych poruszaja sie pionki wedlug wyrzuconej liczby oczek na dwoch kostkach. Przeciwnicy poruszaja sie w odwrotnych kierunkach. Zadaniem jest zgromadzenie wszytskich swoich poionkow w koncowej cwiartce (koncowe cwiartki przeciwnikow znajduja sie naprzeciwko siebie) a po drodze moza i nalezy! sobie przeszkadzac. W trakcie wskazane jest picie herbaty:)

Wygranie z Turkiem jest sztuka, ktorej jeszcze nie udalo nam sie osiagnac, ale cwiczymy zapamietale.

Na zdjeciach graja Marius i Emi.

Szczerze zainteresowanych regulami odsylam na http://en.wikipedia.org/wiki/Backgammon

W mieście

2008-12-19T14:02:00.011+02:00

Antep jest bardzo duzym miastem, ale centrum jest skondesowane i wlasciciwie wszedzie chodzimy na piechote. Troche jak w Krakowie - male stare miasto i mnostwo dziwnych osiedli na okolo. Jesli raz kupie cokolwiek w jakims malym sklepiku to moge byc pewna ze nastepnym razem zostane przywitana jak staly klient. Coraz bardziej stajemy sie Turkami... Filip pokochal turecka laznie i odkad ma skorzane buty to dba o nie jak na miejscowego przystalo. Taka super usluga kosztuje zaledwie 2 zl!

Calkiem niedawno trafilismy do niesamowitego camii. Mijalismy je wielokrotnie ale jakos nigdy nie weszlismy do srodka. Meczet jest stara swiatynia bizantyjska, ogromna kopula, podluzne okna, a do tego pustka i ascetyzm jakich nie spotkamy w zadnym chrzescijanskim kosciele. Camii poza godzinami modlitw jest zamkniety, trzeba odszukac stuletniego klucznika w ogrodzie a potem dreptac za nim az do drzwi.

Problem "co by tu zjesc" w moim przypadku nadal trwa. W wiekszosci malych restauracyjek/barow jedyna potrawa biezmiesna jest ryz. W moim zoladku rosnie male poletko ryzowe... Filip pozera tony baraniny, wiec czekam na efekty jego transformacji. Na zdjeciu bar szybkiej obslugi do ktorego dosc czesto chodzimy - w pszenne placki zawijaja nie tylko kurczaki, owce i inne zwierzaki, ale maja tez pasty z ciecierzycy, fasoli, pieczone baklazny i male placuszki z pietruszki i szczypiorku.

Po obiedzie obowiazkowa herbata. Bardzo lubie herbaciarnie z wystawionymi malymi drewnianymi stoliczkami wprost na ulicy.

Po drodze na kurs gotowania mijamy nieczynny w zimie lunapark i dworzec kolejowy. Teraz obsluguje tylko sklady towarowe, ale, jak wynika z naszego przewodnika, jeszcze kilka lat temu mozna bylo do Antep przyjechac pociagiem. Podejrzewam, ze podroznych zawlaszczyly wszechobecne autobusy. Dworzec zostal, a wszytsko wyglada tak, jakby za chwile mial pojawic sie tlum z walizkami. I nawet ten sam pan codziennie sprzedaje orzechy przed wejsciem do przejscia podziemnego.

Wieczorami zostaje kino, gdzie graja prawie tylko tureckie filmy, a w polowie projekcji jest przerwa na toalete i papierosa, albo herbata, fajka wodna i taula (czyli bagammon). Powoli stajemy sie mistrzami...

/Zdjecia, na ktorych jestesmy oboje, jak i dwa z posta "Nad morzem" sa autorstwa Tomka i Emi. Dzieki!/

Gotowanie

2008-12-17T17:44:00.008+02:00

Bajram minął a na stołach tureckich, w lodówkach, zamrażalnikach,ulicznych barach, "fastfoodach" i kto wie gdzie jeszcze, zalegają połacie Baraniny. W każdej formie. Pyszne i ciężkostrawne. Dlatego dodatkiem do dzisiejszego Kebepa niech będzie delikatna rybka. Prosta w przyrządzeniu i bardzo wdzięczna w smaku.

Otwierające zdjęcie to pamiątkowe zdjęcie towarzyszące niemal każdemu spotkaniu. Tutaj za kamerą pomocnik kucharza, mam nadzieje, że gotuje lepiej niż kadruje...

Na ostatniej lekcji mieliśmy specjalnych gości, Tomka i Emilię* (autorkę większości zdjęć). Wspólnie przekraczaliśmy bariery językowe, które w jedzeniu przecież nie istnieją.

HUNKAR BEGENDI

To typowe danie świąteczne. Najlepsze ze wszystkiego co udało mi się spróbować z baraniny.

Do rozgrzanego oleju w garnku wrzucamy pokrojoną w kostkę baraninę, po zarumienieniu się mięsa dodajemy poszatkowaną cebulę, po czym przecier pomidorowy, troszeczkę wody. W czasie gotowania ściągamy z wierzchu szum. Dodajemy dwie główki czosnku i solimy. Gotujemy półtorej godziny. W tym czasie... podsmażamy bakłażana pokrojonego w kostkę.

W drugim garnku rozpuszczamy masło/margarynę, dwie stołowe łyżki mąki, dwie szklanki mleka, dodajemy bakłażana i trochę gałki muszkatołowej. podgrzewamy aż powstanie pyszny gęsty sos. Następnie odstawiamy do wystygnięcia.

Gdy mięso jest gotowe. Układamy sos na talerzu i z wierzchu układamy baraninę. To pyszne danie może wyglądać tak:

Jesli zjecie tyle co ja następnego dnia oczywiście nie będziecie mogli chodzić, dlatego polecam kolejne danie - rybę.

FIRINDA ALABALIK

Czyli po naszemu danie z Salmnona.
W miseczce mieszamy ze sobą dużą łyżkę koncentratu pomidorowego, oleju, posiekaną główkę czosnku, łyżkę oleju, ostrą suszoną paprykę, szczyptę soli, pieprzu, suszonej mięty i innych przypraw po turecku nazywanych baharat. Co będzie sos.

Ucieramy trochę sera żółtego.

Na blasze rozlewamy niewielką ilość oleju, układamy filet rybki, kładziemy na niej liść laurowy i wkładamy do pieca rozgrzanego do temperatury 180 stopni.
Po 10 minutach wyciągamy rybkę i obficie smarujemy ją sosem z miseczki, żeby znów włożyć ją do pieca na kolejne 10 minut. Po czym obsypujemy rybkę utartym serem żółtym i znów do pieca na 10 minut. (razem 30min)
Jak łatwo się domyśleć jest pyszna. Na tureckiej lekcji wzbudziła wiele żywych emocji:

Smacznego. *Emilce dziękuje za zdjęcia.

Nad morzem

2008-12-17T10:49:00.022+02:00

Ostatni weekend spedzilismy nad morzem. Podroz byla wspaniala, pogoda piekna, a towarzystwo Tomka i Emilki niezastapione. Wyruszylismy w piatek rano autobusem do Iskendurun, portowego miasta, gdzie nadmorskie ulice wygladaja jak w Miami. Widoki po drodze przepiekne - jadac z Antep na poludniowy zachod przejezdza sie przez gory.

Po drodze mielismy kilka przystnakow w malutkich miejscowosciach, gdzie policjant na pytanie "Sehir merekzi nerede?" (Gdzie jest centrum?) wybuchal smiechem. Pierwszy raz w zyciu plywalam lodka po morzu srodziemnym a Filip kolejny raz w zyciu wcinal kebaba z baraniny.

Sobota byla jeszcze fajniejsza, bo jak dzien ma nie byc fantastyczny skoro zaczyna sie go od sniadania na plazy? Wypozyczonym samochodem postanowilismy dotrzec wszedzie no i sie zaczelo: buszowanie w gaju mandarynkowym, gdzie mandarynki sa tak slodkie, jakby ktos grubo posypal je krysztalem, cytryny nie bladozolte, ale pachnace z daleka i nasycone kolorem a pomarancze walaja sie pod nogami; zachwyty nad bananowym drzewem; przystanki co piec minut zeby zapamietac piekne widoki; a przede wszytskim morze, morze, morze i wreszcie najprawdziwnsza kapiel w naprawde cieplej wodzie.

Wieczorem dotarlismy do Antakyi, starozytnego miasta Antiochia, ktore zakladal jeden z przywodcow Aleksandra Wielkiego. Miasto polozone jest w dolinie, kiedy zjezdza sie do niego z gor jest niesamowity widok.
W niedziele podrozowalismy juz bez samochodu (przy oddawaniu go rano do wypozyczalni miala miejsce turecko-angielsko-polska dyskusja na temat ceny zgubionego na zbyt kamienistej drodze gorskiej kolpaka i jej proporcji do pozostawionego w baku paliwa. Wyszlismy z tego zwyciesko), za to nadal wzdluz morza. Slonce nadal przepiekne. Naprawde szkoda bylo wracac.

Wiatr w Yavuzeli

2008-12-10T22:44:00.006+02:00

Yavuzeli lezy 30 km na polnoc od Antepu. Nic tam wlasciwie nie ma. Ale okolice piekne. Spacerowalismy w pieknym sloncu. Potem poszlismy kawalek za miasto, a potem spacerowalismy jeszcze troche. Na koncu postanowilismy sie przejsc. Caly czas strasznie wialo.

Bajram

2008-12-06T20:44:00.004+02:00

W poniedzialek zaczyna sie bajram. Z tej okazji cala Turcja przyrzadza owce. Na kazdym targu stada wyczekuja na swoja kolejke... Szwedzki Kucharz nie jest wyznawca Allaha, wiec zajal sie kurczakiem. A nasz chef z kursu gotowania jest do niego calkiem podobny. Moze tylko mniej rozrzutny.

Lunch w markecie

2008-12-05T15:19:00.004+02:00

Zakupy w Turcji są zawsze przygodą i wyzwaniem. Z jednej strony zyczliwość ludzi, którzy za wszelką cenę chcą Ci pomóc i wskazać najlepszy produkt, a z drugiej strony fakt, że często wskazanego produktu wcale nie potrzebujesz, a sklep do której Cię prowadzą okazuje się należeć do brata lub kuzyna Twojego przewodnika. W sklapach odziezowych sprzedawca nie odstępuje Cię o krok i trudno wytłumaczyć, że ma się ochotę tylko porozglądać lub co gorsza tylko przymierzyć. Czasem bywa to bardzo miłe i pomocne czasem nie.

Tym razem ku mojemu zaskoczeniu wypad do zwykłego sklepu samoobsługowego okazał się nielada przygodą. Zostałem zaczepiony zanim wziąłem koszyk do ręki, przez właściciela sklapu i zaproszony na zaplecze. Tam, podczas gdy Mania robiła spokojnie zakupy, traiłem na przerwę obiadową obsługi sklepu i wśród kartonów, paczek, faktur i starych owoców zjedliśmy sobie Lachmacun i popiliśmy herbatą. Wszyscy bardzo zyczliwi i przyjaźni poprosili o zdjęcie. Smacznego!

Mardin 2

2008-12-03T21:52:00.016+02:00

To prawda, że każde zdjęcie z tego miasta chcialoby się pokazać i opublikować na blogu. Dlatego zdecydowałem się dopisać swoje dwa slowa. O jednakowym kolorze ziemii, ulic, budynkow, skal a nawet nieba nad miasteczkiem, ktore mieni sie w sloncu przebijajacym sie przez piaskowe chmury. O tym, ze idac wąziutką uliczką wzdluż zbocza lub pionowo ku szczytowi, dachy i tarasy domów poniżej i niekończący się plaskowyż aż po horyzont tworza calosć od ktorego nie sposob oderwac wzroku. O przyjaznych ludziach, którzy jakos inaczej się umiechaja, są dumni, że tu mieszkają i chetnie pokazuja zakamarki zabytkow, ktorych nie znalazlbys samemu (np.że w Meczecie niektore z piaskowych cegiel są w rzeczywistoci krysztalami i mienia się gdy przylorzysz do nich lampę). O kosciolku Ortodoksyjnych Syryjskich Katolikow, ktorzy stanowia 1% mieszkańcow Mardinu. Skladaja się na niego dwa dziedzince otoczone piaskowym murem, gdzie wsrod wyzeźbionych arabskich sentencji z trudem dostrzec mozna krzyż i symbole chszescijańskie. Za to w srodku to bardzo cieple i przytulne miejsce (sic!), milo oswietlone, z gobelinami na scianach przedstawiajacymi swietych. Wszystko utrzymane ni to w stylu arabskim, ni to w prawoslawnym, obrazy troche w stylu sztuki naiwnej. Pal licho wlasciwe nazewnictwo. Milo trafic do tak cieplego miejsca.

Kolacje zjedlismy u rodziny znajomych Alego, czyli standardowa goscinnosc, 30 dań (w tym 29 miesnych) i tylez samo potraw na deser. Gospodarz zachecajacy nas: "keep eating" i cukierkowo rozowe wnetrze, wiazanki ze sztucznych kwiatow i wzdluz kazdej ze scian narozniejsze fotele i kanapy w zaleznosci od potrzeby i preferencji.

Mozna by tak pisac i pisac, ale dodam na końcu, że miasteczko ma widocznego mecenasa, który potrafi dosc barwnie wpisać się w tradycję i estetykę starego miasta.

Mardin

2008-12-03T19:39:00.013+02:00

Prosto z Diyarbakır pojechalismy na poludnie. Mardin lezy na tej samej wysokosci co Antep, tylko jakies 250km dalej na wschod. Miasteczko jest piekne. Polozone na stromym zboczu gory (na szczycie jest cytadela, niestety zaadaptowana przez wojsko i niedostepna dla zwiedzajacych), zachwycilo nas widokami. Uliczkami, ktore tu sa naprawde waskie, trzeba sie wdrapywac, wszedzie pelno jest pnacych sie niewiadomo dokad schodow, a jesli tylko uda sie wypatrzec jakas luke miedzy dachami, widok naprawde zapiera dech. Wiekszosc budynkow ma kolor piasku, zbudowane sa w arabskim stylu, wiec czulismy sie tam zupelnie inaczej niz w Antepie, czy polnocnej Turcji.
Mardin nas zauroczyl. Kazde miejsce wydawalo nam sie warte fotografowania, wszedzie chcielismy sie na chwile zatrzymac, a zrezygnowanie z pojscia dalej i w glab niekonczacych sie uliczek, zakretow i shcodow przyszlo z trudnoscia. Mam nadzieje, ze kiedys tam wroce.

Tego dnia ogladalismy wiele meczetow i trudno byloby roztrzygnac, ktory podobal nam sie najbardziej. Wszytskie mialy jedna wspolna ceche: niesamowite dziedzince. Miejsca, w ktorych panuje taka cisza, ze wchodzac slyszysz bicie swojego serca. I jednoczesnie masz bardzo silne uczucie, ze nie jestes tu sam. Magia.

Moglabym bladzic po Mardin godzinami. Po prostu isc przed siebie i odkrywac uroczy zaulek albo piekny budynek. A za rogiem osiolka, ktory po prostu na kogos czeka. Nic, tylko wsiasc i postukac z nim pod gore.

Nawet çay bahvesı maja tam z pieknym widokiem. Oczywisice nie odmowilismy sobie partyjki bagammona w herbacianym ogrodzie na tarasie.

Weszlismy tez najwyzej jak sie dalo, pod sama cytadele. Widok na miasto i doline niezamowity. Podobnie jak pasterz z tureckimi kozami. Staral sie nawet pozowac do zdjecia.

W przewodniku przeczytalam, ze Mardin powstal przed nasza era. I niech sie smieje kto chce, ale tam sie po prostu to czuje.

Diyarbakır

2008-11-30T19:38:00.012+02:00

Diyarbakir przywitalo nas kiepska pogoda. Pierwszy spacer po pietnastu minutach zamienil sie w blotnista udreke. Ogladalismy slawne bazaltowe mury otaczajace stare miasto, sa rzeczywiscie imponujace, choc w deszczowy dzien mozna sie nimi troche przygnebic. Zachowaly sie prawie w calosci, podobnie jak wielkie bramy, ktorymi mozna wydostac sie na zewnatrz. Kazda jest inna, a najstarsza to Dağ Kapısı.

Zwiedzanie miasta zaczelismy przy Urfa Kapısı. Wygladalo na jedna z biedniejszych czesci, ale jak przekonalismy sie pozniej wszedzie jest podobnie. Tuz za murami trafilismy na bazar. Okazalo sie, ze Diyarbakir to zaglebienie wielkich kapust i bardzo zielonej zieleniny sprzedawanej wprost z taczek - sposob na danie gwarancji swiezosci?

Kiedy stanelam na dziedzincu Ulu Cami poczulam cos niesamowitego. Ogladalam mnostwo zdjec tego miejsca w internecie i nagle po prostu sie tam znalazlam. Oczywiscie moje zdjecie nie jest najlepsze, ale zamieszczam je specjalnie - bylam tam w pewna deszczowa sobote. To najstarsza swiatynia w calej Anatolii, zostala zbudowana w 639 roku na gruzach bizantyjskiego kosciola sw. Tomasza.

Szukajac obiadu trafilismy do miejsca sniadaniowego. Wielki budynek, a caly dziedziniec zapelniony kanjpkami. Niestety tylko herbata i sniadania, wiec poszlismy dalej, ale najpierw obeszlismy dookola wszytskie balkony - waskie przejscia i malutkie schodki prowadza od jednego do nastepnego tarasu, a na kazdym inne stoliki. Uroczo w sloneczny dzien.

Trafilismy tez do sklepu z dywanami. Fantastyczne wnetrze i sympatyczni wlasciciele. Pachnialo wschodem.

Konczylismy wyprawe po zmroku. Bylo naprawde ciemno... w miescie Kurdow chyba oszczedzaja na ulicznym oswietleniu. Momentami mozna bylo poczuc sie nieswojo, na szczescie udalo nam sie nie zabladzic w labiryncie uliczek. Tu jedna z nich. Kto sie przyjrzy, zobaczy ducha.

DRAMAT w 3 aktach

2008-11-28T22:04:00.002+02:00

Nizip. Urokliwe miasteczko posrod pustyni, niezmierzonych suchych pol oliwkowych i kamiennych wzgorz. 40 km od Antepu. Na rogatkach stoi duza szkola z internatem dla dzieci, ktore maja problemy socjalne. Pojechalismy tam jak do Ziemi Obiecanej, realizowac nasz projekt z dziecmi, szczegolnie zmotywowani, ze nie miali nawet nauczyciela angielskiego. Na razie bylismy tam juz dwa razy. Az dwa razy...

Scenka rodzajowa z naszego wolontariatu:
Wystepuja:
*300 uczniow w wieku 5-15 lat. Ubrani w jednakowe mundurki. Cechy: Nadpobudliwi.
*3 wolontariuszy. Ubrani po europejsku. Cechy: niewinni

Scena pierwsza:
20 uczniow podbiega do wolontariuszy
-How are you?!
-What is your name?!
-How are you?!
-Nice to meet you?!
-What is your name?!

Scena 2 -kontynuacja.
30 uczniow podbiega do tych dwudziestu uczniow. Posrod nich wolontariusze.
-How are you?!!
-What is your name?!!
-How are you?!!
-Nice to meet you?!!
-What is your name?!!

Scena 3 -kontynuacja.
70 uczniow podbiega do 50 uczniow. Czesc z nich sie bije. Czesc z nich probuje za wszelka cene dotknac wolontariuszy
-How are you?!!!
-What is your name?!!!
-How are you?!!!
-Nice to meet you?!!!
-What is your name?!!!

Scena 4 ... w przyszla srode.

foto by Marius albo jakis uczen..

Po drodze

2008-11-27T22:45:00.012+02:00

Wychodze z domu i po trzydziestu sekundach jestem na placu bulwarze Ataturka. Ide w prawo i mijam Turkce Bankasi z wielka kolejka i BIM-a (maly market w ktorym czesto kupujemy). Na placu Ataturka skrecam znow w prawo, przechodze na swiatlach i jestem na duzym placu przy przystankach przesiadkowych dla wielu dolmuszy. Na lawkach przesiaduje zawsze mnostwo ludzi, mozna napic sie herbaty, wyczyscic sobie buty u dowolnego z conajmniej dziesieciu pucybutow, kupic koraliki lub breloczek z Ataturkiem, zjesc kebab albo kukurydze.

Zaraz za placem zaczyna sie szeroka ulica handlowa. Na poczatku jest kilka duzych sklepow z jedzeniem, wszechobecnymi przyprawami, herbata. Ulica jest depatkiem, po jej dwoch stronach ciagna sie rzedy sklepow, a pomiedzy nimi porozkladane sa stragany, przewaznie z ciuchami albo butami, ale zdarzaja sie tez np. arabskie ksiazki albo dywany sprzedawane przed meczetem.

Na koncu jest wielki dom handlowy, w ktorym nie ma nic do kupienia, same ohydztwa w postaci tureckich swetrow, majtek na kilogramy i sliskich bluzek. Mijam go spokojnie i nagle zaczyna sie bazar. Ulica sie zweza, dokola wyrastaja stargany. Czesc jest zadaszona, niektore wystawiaja sie na slonce. Zaczyna sie od sklepikow z obsrusami, posciela i wielkim wyborem cerat. Po lewej jest uliczka pod dachem, gdzie sprzedaja sery, chalwe i inne tlustosci. Bazar w tej czesci konczy sie malym placykiem z czyms co chyba musze nazwac "wodopojem". Dookola kraniki i male, kamienne stoleczki. Mozna sie napic, umyc rece, oplukac mandarynki.

Kolo tego miejsca spotkalam tez pana sprzedajacego perfumy z malego wozeczka.

Po drugiej stronie zaczyna sie czesc z rzeczami "handmade": od tradycyjnych ubran, przez bizuterie i noze, po wszelkie metalowe puszki.

Wracam do domu okrezna droga, nie mam juz sily na halas i pokrzykiwania sprzedawcow. I niech ktos mi powie, ze to nie wyglada jak Krakow?

Bazar

2008-11-26T09:58:00.009+02:00

Dans = tur. dance

2008-11-25T00:20:00.001+02:00

W Antep nie ma zadnych lekcji tanca. Kiedys byl kurs salsy (nauczyciel dojezdzal kilkaset kilometrow) ale skonczyl sie po dwoch sezonach. Ludzie nie maja pojecia o roznicy miedzy tancami towarzyskimi a innymi, dla wiekszosci mieszkancow taniec oznacza nauke figur w parze. Duzo osob tego wlasnie spodziewalo sie doswiadczyc na moich zajeciach i byli bardzo zdziwieni, kiedy opowiadalam im (podczas reklamowania naszych zajec na uniwersytecie) ze chodzi o cos kompletnie innego i nie naucze ich czaczy. Byli zdziwieni takze pozniej, kiedy przyszli na zajecia, a ja powiedzialam, ze nie moga cwiczyc w dzinsach (choc to bylo napisane na plakacie) i jeszcze pozniej - kiedy zaczelam rozgrzewke. Zreszta nie tylko oni byli zdziwieni. Nie moglam uwierzyc wlasnym oczom przez pierwsze dziesiec minut lekcji - 90 procent uczestnikow stanowili mezczyzni, dwoch z nich bylo na bank po trzydziestce, w tym jeden z wielkimi wasami. Okazal sie zreszta nauczycielem tureckich tancow narodowych z 15letnim stazem.Po pierwszych chwilach zdziwienia bylo bardzo fajnie i mysle, ze wszysycy bawilismy sie swietnie. Mimo tego, ze cwiczymy w dosc malej sali, z kiepska podloga i oczywiscie bez luster. Ja staram sie mowic po turecku, juz wiem jak jest prawo, lewo, reka i noga, oni staraja sie kopiowac kazdy moj ruch i tancza z wielkim zaangazowaniem. Tylko w czasie rozgrzewki kilka osob pytalo, czy bylam w wojsku. Czyzby za duzo pompek?

Pierwsze zajęcia

2008-11-24T21:38:00.002+02:00

W piątek o godzinie 17. w GAZIANTEP GENÇLIK VE KÜLTUR EVI odbyły się pierwsze warsztaty filmowe prowadzone przez wolontariusza z Polski. Statystyki spotkania:
Było 15 osób, wszyscy studenci. W tym 1 dziewczyna. 2 osoby miały kiedykolwiek w ręku kamerę. 1 wie kto to Kurosawa i Stanley Kubrick. Wszyscy są bardzo ciekawi i zaangażowani. Nikt nie wyszedł przed końcem, co dobrze wróży

Pierwsze zajęcia były bardzo udane. Trochę teorii, trochę podstaw realizacyjnych i nieco historii kina. Poszperałem trochę w historii kina tureckiego żeby się nie ośmieszyć i odkryłem wiele ciekawych wątków.

Np. "ojcem chrzestnym" tureckiego kina jest rumuński emigrant Sigmund Weinberg, który zorganizował pierwszy publiczny pokaz kinematografu już w 1896 i nakręcił pierwszy film “Himmet Ağa'nın İzdivacı” (1916–1918). Do II Wojny Światowej niewiele się Turcji zmieniło jeśli chodzi o rozwój kinematografii. Turcy mieli tylko jednego reżysera (i aktora) z prawdziwego zdarzenia, Muhsina Ertugrula.
W latach 50 jednak szybko stała się 5 co do wielkości potęga produkującą filmy. W 1966 roku w Turcji było 2000 kin. W latach 70tych przyszedł jednak kryzys i w roku 1990 kin było już tylko 290 ! (szalone liczby).

Oczywiście na warsztatach mówimy o wielu ciekawszych sprawach i mam nadzieję, że wkrótce z grupą zrobimy jakiś film. Centrum w którym prowadzę zajęcia zaproponowało, że kupią nową kamerę żebyśmy mieli na czym pracować.

Widoki

2008-11-20T14:09:00.006+02:00

Gaziantep polozone jest na rozleglej rowninie.Oczywiscie sa jakies pagorki, ale generalnie jest plasko. Przez miasto nie przeplywa niestety rzeka. Obok naszego domu, przez park ciagnie sie strozka wody, ale to bardziej kanal, niz cokolwiek wiecej. Centrum nie jest wielkie (wszedzie chodzimy na piechote) ale cale miasto - ogromne. Wielkie osiedla zdaja nigdy sie nie konczyc. Kilka razy wybieralismy sie na dalsze spacery, zwiedzalismy zakurzone ulice. Nie trudno natknac sie na puste przestrzenie, nie wiadomo do czego potrzebne wielkie place.

W kazdym miejscu ktore jest wieksze niz pare metrow kwadratowych chlopcy graja w noge. To boisko mijamy w drodze na kurs gotowania.

Kiedy tylko wyjedzıe sie kawalek za miasto krajobraz zmienia w prawie pustynny. Koncza sie zabudowania i zaczyna sie wielkie nic, pusta przestrzen. Ziemia jest kompletnie wysuszona, ma jakby wyprany kolor. Jesli gdzies pojawia sie zielen, to tez blada, szarawa, poprzetykana skalami. Nie ma tu soczystej trawy, krzaki to te z gatunku kolczastych.

Czasami zupelnie nagle przed nosem podrozujacego wyrastaja skaly. Tym razem byly to podobne do tych, ktore mozna ogladac w Kapadocji. Ale w tej diurze chyba nikt nie urzadzil sobie domu.

Antep jest najwiekszym (chyba nawet na swiecie, a na pewno na bliskim wschodzie) producentem orzeszkow pistacjowych. W centrum jest nawet ogromna hodowla z kompleksem laboratorium gdzie trwaja prace nad wyhodowaniem najlepszej odmiany pistacji. Miasto otaczaja sady pistacjowe, male drzewka ktore z daleka mozna pomylic z oliwkowymi. Te zreszta oczywiscie tez tu rosna, jak w calej Turcji.

Lekcja gotowania Szwedzkiego Kucharza

2008-11-17T23:18:00.010+02:00

Dzis trzecia lekcja gotowania. Poprzednia nie zostala opisana, poniewaz byla cieżka, ostra jak diabli, mięsna oraz pełna skladników i przypraw, które ni jak nie da się przetłumaczyć na nasze polskie realia. Najgorsze bylo jednak to, że pod koniec lekcji przyniesli jakies zwierzę bez skóry, powiesili na haku i zaczęli oporządzać, co wywolalo nasze mieszane uczycia.

Dzis natomiast jakby specjalnie dla Mani potrawy wegetariańskie - jajeczne. Potrawy proste pyszne, ale ku naszemu zdziwieniu nieobce. Coz wegetarianie wszedzie jedza podobnie. Oprocz nizej opisanych potraw na lekcji uczono nas jak zrobic jajka w koszulkach w sosie smietanowo-czosnkowym, omlety czy... nalesniki. Ich wartosć smakowa jest nieoceniona ale zainteresowanych odsylam do polskiej książki kucharskiej. Tymczasem:

ÖCCE (czyt. oudżdże)

Przygotowujemy dużą miskę.
Siekamy sporą ilosć szczypioru z cebulką i pietruszki, dodając mala lyżkę pieprzu. Wrzucamy wszystko do miski. Dodajemy 4 surowe jajka, 3 szklanki mąki i wyrabiamy ciasto aż do usyzkania plastycznej masy (mąkę dodawać wg. potrzeby). Przyprawiamy mala lyzeczka kuminu (ew. curry). Wszystko smarzymy w formie malych plaskich placuszkow. I gotowe. Danie wyglada mniej wiecej tak:

MÜCVER (czyt. mudżVer)
500g. cukini ucieramy na grubej tarce. Poczym wyciskamy z niej wodę.
Na woku rozpuszczamy pól kostki margaryny (tak, w Turcji maslo jest drogie i gotuje sie wszystko na margarynie). Dodajemy dwie cienko posiekane cebule i smarzymy okolo dwie minuty.
Po lekkim przyszkleniu się cebuli dodajemy odsączoną cukinię i smarzymy mieszając.
Po okolo 5 minutach odstawiamy wszystko żeby podstyglo. Najlepiej przekladając wszystko do dużej miski.
Gdy możemy już wlorzyć w naszą potrawę dlonie bez ryzyka poparzenia :) dodajemy pól kostki margaryny (sic!), pieprzymy, solimy i posupujemy ostrą papryką wedle uznania.
Do tego 3 lyzki stolowe maki i 3 surowe jajka.
Wyrabiamy ciasto na jednolitą masę i smarzymy na patelni na male placuszki.
Powinno być pyszne i wyglądać mniej więcej tak:

Na koniec dodam, że Szef Kuchni bardzo nas polubil i zaoferowal, że przyjdzie nam cos ugotować w domu jesli tylko chcemy. Bardzo sie stara żebysmy dobrze sie czuli u niego w kuchni a już na pewno żebysmy przytyli. Smacznego!

2008-11-16T10:34:00.002+02:00
Chodząc po ulicach Antepu i robiąc zakupy, tak jak dzisiejszej soboty, najlepiej udać się na ulice nowego bazaru. Sprzedaje się tu wszystko czego dusza turecka zapragnie: swetry w legendarne romby i inne kontrowersyjne kształty, koszule i inne. Wszystko w rozmiarze „standard”, co znaczy „szukaj aż znajdziesz odpowiedni rozmiar z rękawami o jednakowej długości”. Szczególnie atrakcyjne dla takich turystów jak my jest bielizna produkowana w tutejszych fabrykach. Śmiejemy się, że sprzedają tu majtki na kilogramy. Skarpetki, majtki i podkoszulki kosztują to od 2 do 5 złotych.

Pośród całkiem nowych sklepów i doner kebapów rzecz jasna, miedzy uliczkami pełnych ludzi, można znaleźć małe sklepiki, jednoosobowe zakłady pracy, muzea rękodzielnictwa, mieszczące się przeważnie w suterenach.

Tutaj rodzinny zakład naprawiający maszyny do szycia SINGERA ale i każde inne również!

Idąc ulic zatrzymujemy się zwykle dla niesamowitej witryny, zakurzonej ale urzekającej. Wchodzimy do środka zachęceni przez zaciakawionego przybyszami właściciela i dech nam zapiera. Prosimy o zdjęcie, czasem uda się zamienić pare łamanych uprzejmości. W ten sposób po małych schodkach trafiśmy do zakładu gdzie starszy mężczyzna w towarzystwie swojej matki robi noże.

Rozmawialiśmy na przykład z szewcem szyjącym tradycyjne buty tureckie, chwali się nam, że to właśnie on wykonywał sandały dla gwiazd filmu „Troja” (i Brada Pitta). Zamiast zdjęć: http://www.yemenicihayriusta.com.tr/index_en.asp

W czasie takiego spaceru można wypić wiele szkalneczek herbaty ale i trafić do niesamowitych miejsc, które nie wiemy nawet czemu i komu służą.

Pysznosci

2008-11-12T21:27:00.008+02:00

Tureckie slodycze sa bardzo smaczne. Uwielbiam baklawe, szczegolnie rodzaj z grubosiekanymi pistacjami. Pare razy probowalismy malych ciasteczek, jadlam pyszne ciastko czekoladowe z duzymi kawalkami roznych orzechow. Ktoregos dnia na bazarze zobaczylismy to cudo:

Orzechy zatopione w karmelu. Przez pare dni mielismy ochote na te slodycze, kusily nas strasznie. W koncu Filip dal sie skusic i niestety - czar prysl z pierwszym kesem. Otoczka wokol orzechow okazalo sie byc nie chrupiacym karmelem a czyms w rodzaju cukrowej gumy. Totalna ohyda.

Oczywiscie jemy tez naprawde pyszne rzeczy, to byl tylko wypadek przy pracy w ramach EVS. Innym razem zajadalismy sie czyms co przypomina troche wate cukrowa, ale jest o niebo lepsze. Delikatnie waniliowe, rozplywa sie w ustach. W pierwszym momencie mozna miec wrazenie, ze je sie bawelne, ale to szybko mija i nie mozna przestac jesc!

Mecz

2008-11-11T15:24:00.009+02:00

Wiem, ze to ma malo wspolnego z Turcja, ale nie moglam sie powstrzymac. Przed wami fotoreportaz z meczu siatkowki w ktorym dzielnie walczyl Filip.

Najgorsze Filmy Swiata

2008-11-09T19:13:00.007+02:00

Coś dla tych, którzy w Polsce uczęszczali na spotkania z cyklu "Najgorsze Filmy Swiata". Tutaj na dzwiek nazwiska Kuneyt Arkin (czyli gwiazdy filmu "Czlowiek ktory uratowal swiat" vel. "Tureckie Gwiezdne Wojny") ludzie usmiechaja sie a zaraz potem robia niewyrazna mine. Nie bardzo ciesza sie, ze to wlasnie on jest gwiazda tureckiego eksportu. trodno powiedziec nawet tutaj dlaczego tego typu filmy powstaja. filmów z Kuneytem Arkinem jest tu wiecej. Przewaznie filmy z gatunku "plaszcza i szpady" albo raczej "Sindbada zeglarza".
Tymczasem dla wszystkich fanow "Zlych Filmow" w moim plecaku juz nalazl sie osesek na przyszle pokazy. W wolnym tlumaczeniu "Trzech super ludzi". Pierwsza otwierajaca film scena pokazuje jak 2 sexi kobiety, dwoch zbirow i jeden dziwny gosc w mesce zakopuja dziewczyne na plazy zostawiajac sama glowe. Przyciagaja motorowke z wlaczonym silnikiem a krecace sie wirniki niebezpiecznie zblizaja sie do ofiary... szybki montaz, przerazenie, az u jednej z sexi kobiety pojawia sie zlowieszczy usmiech i plamy krwi na nowych rajstopach. Dodam tylko, że w filmie wystepuje Spider Man, Kapitan Ameryka i mekykanski SANTO.

Prawda jest taka, ze kino w Turcji to rzeczy wyjatkowa. W Gaziantep sa 3 multikina w tym dwa ledwo mozna znalezc wsrod sklepow w domach handlowym. Na 6 filmow wyswietlanych w kinie 5 to filmy tureckie. Po trailerach mozna wyciagnac wniosek, że to duze wysokobudrzetowe produkcje albo komedie.
Turcy z ktorymi rozmawialem mowia, ze nie chodza do kina. Wola obejrzec w domu na dvd.
Sklepy i wypozyczalnie dvd i vcd to bardzo popularne lokale z pirackimi nagraniami. Sprzedaja formaty VCD z nagranym na stale tureckim lektorem, ale oferuja rowniez sciagniecie kazdego tytulu z sieci. Jesli nie chcesz kupic „orginalu”, za polowe ceny skopiuja Ci plyte na miejscu. Cena waha sie miedzy 14 – 20 zlotych (orginalne DVD w ksiegani to rownowartosc 40zl). Nikogo to nie dziwi, sklepy maja kolorowe witryny. Zadziwiajace jest jak wielkie firmy produkcyjne czy dystrybutorskie lekko rezygnuja z milionowych strat i akceptuja takie miejsca.

Podrozowanie autokarem

2008-11-09T17:09:00.008+02:00

Turcja to wielki kraj, z jednego końca na drugi jest grubo ponad tysiąc kilometrów (a może nawet dwa?) co w żaden sposób nie zniechęca jej mieszkańców do podróżowania. W zeszłym roku spotykalismy ciagle grupki kobiet z wielkimi tobołami czekające na autobus. Teraz mieszkamy w wielkim mieście więc takich widoków brak, ale mieliśmy szansę po raz kolejny przemieszczać się publicznym transportem. Filip juz pisał o wielkości i wspaniałości Ataturka, więc chyba nie muszę powtarzać, jak wiele zrobił dla Turcji. Zapomniał jednak o jednym – o torach kolejowych. Dziś cały naród turecki (i dwójka Polaków...) jeździ autobusami, które dzięki wyłączności rozwinęły się w fantastyczny sposób. I o tym właśnie będzie ten post:)
W dalekie trasy w Turcji jeżdżą wielkie, bardzo nowoczesne autokary. Nie żadne tam Ikarusy czy inne ogórki, tylko nowiuśkie, lśniące, z dywanikami i klimatyzacja. W środku jest zawsze czysto i pachnąco, a jeśli tylko ktokolwiek zakłóci tą czystość i zapach to zaraz pan autobusowy bierze się do pracy i szast-prast zabiera wszytskie śmieci i psika odświeżaczem. Pan autobusowy jest kimś w rodzaju kelnero-pokojowo-kierownika. Zbiera od wszystkim pasażerów informacje gdzie wysiadają, zapisuje na liście, bo bilety są imienne a miejsca numerowane i potem mówi im, że to już, a w razie czego budzi w odpowiedzim momencie. Podaje kawę, herbatę, zimne napoje i ciasteczka, rozdaje mokre chusteczki, wodę na każde zawołanie, spryskuje dłonie cytrynową wodą kolońską. No i zbiera śmieci czyli opakowania po tym wszytskim co wcześniej rozdał. Zawsze jest nienagannie ubrany, w białą koszulę i często muszkę.
Oprócz picia, które dostaje się w autobusie w cenę biletu czasami wliczona jest herbata na postoju. Autobus zawsze zatrzymuje się na długi postój w wielkiej restauracji, która jest specjalnym miejscem dla autokarów wlaśnie. Oczywiście wszytsko jest tam dwa razy droższe, ale to akurat tak samo jak u nas na dworcach. W takim miejscu postojowym można nie tylko coś zjeść ale też kupic mase rzeczy i skorzystać z usług. Na przykład wyczyścić sobie buty...

... i kupić talerze.

No i oczywiście zaoptarzyć się w bułkę na drogę, bez której trudno jest w ogóle podróżować. Tym razem była to bułka z nadzieniem serowym, zapakowana oczywiście, jak zawsze pieczywo tutaj, w gazetę.

Podróż bywa trochę monotonna, przynajmniej jeśli podróżuje się 20 godzin... Widoki z okna bywają różne, ale na autostradzie jest raczej pustynnie.

Ali i Gulden

2008-11-05T17:03:00.004+02:00

Ciagle piszemy tylko: Ali i Ali, wiec chyba czas najwyzszy go wreszcie przedstawic. Ali Aslan Ozaslan jest koordynatorem naszego projektu i szefem naszej organizacji goszczacej ktora nazywa sie Gaziantep Eğitin ve Gençlik Dernegi czyli ... nie wiem za bardzo jak to przecztlumaczyc, cos w rodzaju wydzialu zajmujacego sie projektami pozarzadowymi robionymi wspolnie z Unia, w tym takze EVS-em. Ma swoje biuro w wielkim budynku, gdzie jest mnostwo biur i stolowka na ktora czasami chodzimy.
Ali jest dosyc malo turecki, bardzo cieply i bardzo, bardzo zabawny. Mowi swietnie po angielsku i generalnie gdyby nie on to wszytsko tutaj byloby znacznie trudniejsze.
Ali ma bialego forda ktorym rozbijamy sie po miescie. Slucha hiphopu (w aucie na caly regulator), lubi piwo a jego haslem jest "eat and go!" co zastosowalimsy m.in na kolacji z rektorem.
Poznalismy dwoch jego kumpli: Serveta, ktory chodzil z nim do liceum a teraz jest nauczycielem angielskiego ale nie za bardzo mowi po angielsku. Jest gruby, ale odhcudza sie dla swojej dziewczyny. I prawie dostal zawalu kiedy Filip prowadzil. Drugi jest Kays. Mieszka dwa pietra nizej i pracuje z Alim. Jest mily i ma dobre checi ale jego pomysly nie zawsze sa swietne...
Nie mielibysmy nic przeciwko gdyby nasz EVS opieral sie glownie na czasie wolnym z Alim, zawsze szampansko sie z nim bawimy.
.

Oprocz szefa mamy takze mentora czyli kogos, kto ma nam pomoc w codziennych sprawach, pokazac miasto i wesprzec w trudnych chwilach. Naszym mentorem jest Gulden, przeurocza i zawsze rozesmiana stuprocentowa (choc nowoczesna) turczynka. Studiuje na miejscowym uniwersytecie, daje korepetycje, pracuje w Youth Center i jest mentorka dla kilku wolontariuszy naraz. Generalnie jest bardzo zajeta i tak nie wiem jak jest w stanie pogodzic wszytskie te zajecia i jeszcze znalezc dla nas czas. Codziennie dzwoni zeby sprawdzic czy zyjemy: "Hi Maria. How are you? Good? Great! Take care. Bye!"

Lekcja Szwedzkiego Kucharza

2008-11-04T20:56:00.003+02:00

Pierwsze doświadczenia w kuchni. Na tureckim kursie gotowania potraw tureckich, w języku tureckim, dla turków szykujących się do zawodu tureckiego kucharza :). Pokazali nam jak zrobić sześć zup. Przy okazji się posilimy.
Kilka wniosków się nasuwa samych: Turcy lubią soczewicę, do każdej zupy dosypują trochę mąki, suszona mięta to podstawowa przyprawa do zup, w każdej przesadzają z suszoną ostrą papryką. Obficie dodają kuminu. I ostatni wniosek: Zupy tureckie są pyszne.
A teraz, jeden wybrany przeze mnie przepis. Prosty dobry i nie tak ostry jak zwykle. Smacznego!

SAFAK CORBA
*margaryna
*3 łyżki mąki
*3 rozdrobnione pomidory
*szklanka mleka
*2 szklanki wywaru
*starty żółty ser
*sół i różniste przyprawy

W garnku rozpuszczamy pół kostki margaryny. Dodajemy rozdrobione pomidory, 3 łyżki mąki i szklaneczkę mleka. Intensywnie mieszamy bo powstaną grudki. Wlewamy 2 szklanki wywaru (albo 3 szklanki –będzie więcej zupy). Dłuugo mieszać aż uzyskamy satysfakcjonującą konsystencję (czyli jak poczujecie, że jest ok.). Przyprawiamy solą i zielonymi przyprawami.
Do talerza wrzucamy starty ser żółty i zalewamy go gorącą zupą.
Smacznego - Lütfen sözlüğe ekleyerek katkıda bulunun

Komiksy

2008-11-03T20:51:00.004+02:00

Prawda o tureckim konserwatyzmie i purytańskich zwyczajach to nie całą prawda. Fakt, że mają kawiarnie tylko dla mężczyzn i kobiety są traktowane nieco inaczej niż mężczyźni. Ale również faktem jest, że jako pierwsze w Europie (?) miały prawo do głosowania w wyborach. Prawda, że zakochani nie okazują sobie publicznie czułości a małżonkowie na ulicy najwyżej całują w policzek. Prawda, że część kobiet woli się spocić niż pokazać w upalne dni choćby skrawek palca czy szyi, ale również, że ogólnodostępne są wydawnictwa takie jak to:

Na zdjęciu pożółkły ze starości komiks erotyczny znaleziony w antykwariacie. Rysunki wdzięczne choć historyjki mało wybredne.

Ulubione

2008-11-03T18:21:00.004+02:00

Rzeczy ktore lubie tutaj najbardziej:
1. Kiedy ide ulica, jest zachod slonca i nagle zewszad rozlega sie spiew muzeinow
2. Jedzic z Alim autem po waskich uliczkach i sluchac glosno muzyki (ma naprawde niezle glosniki)
3. Odkrywac za rogiem rozsypyjacego sie budynku wspanialy widok, albo piekny meczet, albo nawet po prostu ladna i zupelnie niepasujaca do reszty brame
4. Bazar, a wlasciwie jego czesc z jedzeniem
5. Male stragany z owocami i warzywami na kolkach (kiedys widzialam jeden z pokrzywami na kilogramy!)
6. Herbate w malych szklaneczkach
7. Nasz widok z okna. Moge po prostu siedziec na kanapie i patrzec na wieze naszego camii.
8. Soczki wisniowe w kartonikach:) no i oczywiscie ayran!

To, czego nie znosze:
1. Dzieciakow, ktore za wszelka cene chca wcisnac ci chusteczki i laza za toba dosc dlugo jesli nie chcesz ich kupic
2. Kiedy ktos robi mi zdjecie nie pytajac mnie o zdanie i jeszcze bezczelnie udaje ze robi je czemus innemu
3. Ekspedientow w sklepach (samoobslugowych) ktorzy laza za toba i nie daja ci w spokoju niczego obejrzec
4. Brudnych i smierdzacych toalet we wszystkich miejscach typu urzedy itp, nawet w eleganckim hotelu bylo podobnie

Turecka niedziela

2008-11-02T17:51:00.008+02:00

Niedziele tutaj zasadniczno niczym sie nie roznia od naszych - na ulicach dalszych dzielnic jest tak samo pustawo jak u nas, a w centrum mozna spotkac duzo rodzin na spacerze. My tez wloczylismy sie po miescie, w ramach oczywiscie programu EVS... Pogoda piekna wiec przy okazji zwiedzania miasta mialam niejedna szanse sie opalac.

W kazdym momencie ma sie szanse na kupienie czegos do jedzenia, tym razem mielismy dosc kebabow w jakiejkolwiek wersji i postawilismy na witaminy. Smak tych bananow byl naprawde bananowy.

Filip jednak zawsze jest glodny i w koncu zdecydowal sie na cos bardziej konkretnego. W papierze byl tavuk döner czyli kawalki kuraczaka zawiniete w pszenny placek.

No i wreszcie trafilismy do miejsca, na widok ktorego Filip powiedzial: Czuje sie jakw domu!

W upalne popoludnie moze zachciec sie pic (szczegolnie po kebabie). Jednak nie radze gasic pragnienia w takich przybytkach...

Lazilismy i lazilismy i odwiedzialismy tez dziedzince meczetow. Nawet one w niedziele sa pustawe.

Patriotyzm:

2008-11-01T10:39:00.005+02:00
Patriotyzm turecki widoczny na ulicach w dniu szczególnym: 29 października 85 lat temu za sprawą jedynego w swoim rodzaju wodza proklamowano Republikę Turecką. Bardzo nam się to podoba.

Nasz dom

2008-10-29T20:44:00.008+02:00

Wreszcie opisujemy nasze mieszkanie. Prosta czcionka to moj punkt widzenia, kursywa to uwagi Filipa. (oczywiscie jak zawsze zdjecie mozna zobaczyc w wiekszym rozmiarze po kliknieciu).
Nasz apartament (nie piszę mieszkanie, bo nie oddawało by to ogromu tego miejsca) jest w samymw centrum. Na granicy starego i nowego miasta(jak pisała już Mania), czyli 2 minuty od supermarketow i domów handlowych, 3 minuty od wąskich pokręconych uliczek prowadzących niewiadomo dokąd, 4 minuty od głównego placu (nazwanego na cześć Ataturka rzecz jasna), kolejne parę od targowiska, zapuszczonych dzielnic, trasy wylotowej na północ i wszystkiego czego możnabyłoby poszukiwać w dwumilionowym mieście w Turcji. Z jednej storny rozległy park i Camii (Meczet), z drugiej Youth Center gdzie będziemy mieli lekcje tureckiego. Nasza kamienica mieści również kafejkę internetową, bar z kebapami, fryzjera, dwa fastfoody, sklepik no i piekarnię.

Klatka schodowa jest murowana i chyba nawet marmurowa:) Mieszkamy na trzecim piętrze, naprzeciwko nas turecka rodzina tradycyjnie zostawia buty przez drzwiami, na klatce.
W Turcji wszyscy mają kołatki w drzwiach, może to sugestia, żeby pukać bo po pierwsze mieszkania są tak ogromne, że trzeba się dobijać, żeby ktokolwiek cię usłyszał a po drugie dzwonki to jakiś koszmar – nasz jest pseudo ćwierkającym ptaszkiem. Instrukcja obsługi świerkasz dwa razy, potem czekasz i walisz kołatką aż do skutku:)

Mieszkanie jest dugie i w pierwszym momencie ma sie wrazenie, ze ilosc drzwi w korytarzu przekracza dziesiec. Przez pierwsze dwa dni ciagle wchodzilam do jednego z pokoi zamiast do kuchni.
Taras ciągnie się wzdłóż salonu i kuchni, w ciepłe dni jadaliśmy na nim śniadania. Całe mieszkanie to mieszanka ładnego wykończenia w drewnie z rozpadającymi się dzwiami i kamienną, jeśli nie marmurową podłogą.

Na wprost od wejścia jest kuchnia. Kwadratowa, z wyjściem na dlugi balkon którym można dojść do salonu. Mamy nowiutką pralkę i lodówkę i oczywiście tradycyjny zestaw do robienia herbaty.

Salon jest ogromny (zmieściłoby się w nim spokojnie całe nasze krakowskie mieszkanie) i dosyc pusty. Mamy dwie kanapy, dwa fotele, stół z komputerem pod oknem i drugi do jedzenia. Dywan upchnęłam pod kaloryferem.
Salon okala drewniany łuk ale wbrew podejrzeniom jest bardzo gustowny. Jest tu na tyle miejsca, że jak Mania siedzi na fotelu to nie może ze mną rozmawiać gdy siedzę przy komputerze. Najzwyczajniej jej nie słyszę.

Nasz pokój jest w sam raz. Oprócz szafy i lóżka mamy różowy stół i wbudowaną w ścianę szafkę:

Łazienki są dwie. Jedna przy przedpokoju z przedsionkiem na umywalkę i turecką toaletą dla mniej wybrednych gości i domowników. Druga, przy pokojach z ogromną błękitną wanną, taką samą umywalką i tradycyjną toaletą (uff). Nieco zapuszczona ale za to z ludowymi motywami kwiatowymi na kafelkach :). Warto wspomnieć, że drzwi do łazienki były powodem moich pierwszych eksperymentów ślusarskich (koniec końców mamy nowy zamek).

Mieszka sie naprawde dobrze, a miejsca jest tyle ze spokojnie mozecie nas wszyscy naraz odwiedzic:)

Rakieta

2008-10-28T15:18:00.007+02:00
Na seminarium astronomicznym w Canakkale dowiadywalismy sie co to sa czarne dziury, jak rozpoznawac konstelacje gwiazd i moglismy zobaczyc przez teleskop wenus i jowisza. Mielisny tez szanse wyslac w kosmos wlasna rakiete. Zobaczcie, jak to sie udalo Filipowi:

Drobiazgi

2008-10-28T14:20:00.006+02:00

Dzis lazilismy po miescie i udalo nam sie ani razu nie zgubic. Co wiecej, nawet trafilismy do tej samej herbaciarni do ktorej pare dni temu zawedrowalismy przypadkiem. Jest dosc mala, bardzo przytulna i urzadzona raczej w stylu arabskim. Pijemy herbate i gramy w bagamon. Jest liberalnie - co onacza ze ja moge tam pojsc i czuc sie swobodnie a barmanem jest mlody chlopak ubrany po zachodniemu. Filip zreszta stwierdzil, ze ´ma styl´. Dzis w centrum jest mnostwo ludzi, na ulicach tlok, wszytsko dlatego ze 29.X to tureckie swieto republiki, zamkniete sa wszytskie urzedy i duzo ludzi ma wolne. My tez z tego powodu nie pojechalismy dzis do naszego przyszlego miejsca pracy - Youth Centre.
Kupilismy sobie troche potrzebnych rzeczy, na przyklad kapcie: Filip troche za male, bo Turcy nie miewaja tak duzych stop, ja rozowe i z cekinami bo wybieralam z koszyka z damskimi. Ciagle nie udaje mi sie znalesc jakichkolwiek pocztowek, tylko w jednym sklepie papierniczym na pytanie o postcards pan wyjal spod lady trzy zakurzone kartki ze slonecznikami lub bobasem. Jednak nie o to chodzilo.
Bylam tez na pierwszych duzych zakupach warzywnych. Udalo sie srednio... mialam do wybpru piec rodzajow baklazana i wybralam chyba ten niedobry, a mandarynki sa tak kwasne ze mozna ich raczej uzywac w funkcji cytryny. Kupilam tez kasze pytajac: Bulgur var mi? ale chyba gotowalam ja za dlugo bo wyszla papka bez smaku. W koncu zjedlismy w miescie.
No wlasnie dzis udalo mi sie znalezc w okolicy bazaru budke z balik ekmek czyli bulke z ryba. Nie byla tak dobra, jak w stambule ale i tak ok.
Popoludniu mamy isc na policje sie zameldowac. Wrazenia z tej przygody wkrotce.

Z ostatniej chwili: Turecki internet

2008-10-25T17:06:00.001+03:00
Jesli w Turcji chcesz wejsc na niektore strony np. blogspot wlasnie, czy Youtube dowiadujesz sie, ze:

Access to this web site has been suspended in accordance with decision no: 2008/2761 of T.R. Diyarbakır 1st Criminal Court of Peace.
.

W domu

2008-10-25T17:01:00.002+03:00
To niesamowite, ze tu jestesmy. Pierwszy dzien w Antepie (w kraju skraca sie pelna nazwe miasta Gaziantep na Antep, ktory jest historyczna nazwa. Gazi – znaczy weterani. Ten prefıks dodano ku czci walczacych tu mieszkancow w czasie wojny o niepodleglosc (turecko/Francuskiej). Co ciekawe w Antepie nie bylo ani jednego zolnierza. Walczyla ludnosc cywilna.

Obraz bojownika Antepu, ktory odparl dzielnie armie francuska.

Bez snu po 22-godzinnej podrozy, ale za to w swietnych humorach wprowadzamy sie do naszego apartamentu. Pare godzin sprzatania, najpotrzebniejsze zakupy do domu na koszt czcigodnej Unii (do ktorej Turcy zaliczaja komputer, staly dostep do internetu i kablowke).
Wieczorem mamy szczescie bo idziemy na wielki koncert tureckiej muzyki ludowej (tez w ramach projektu finansowanego przez Unie). 15 muzykow, 35 osobowy chor. Do tego tancerze z kazdej czesci Republiki. Cos pieknego. Wszystko dzieje sie na terenie b.nowoczesnego, zadbanego i pilnie strzerzonego uniwersytetu (w Turcji bramki do wykrywania metalu sa w kinie, kazdym muzeum, na uniwersytecie. Bylismy w liceum, gdzie byl czytnik na linie papilarne (dla uczniow?). Po koncercie oficjalne zaproszenie na kolacje z VİPami u rektora uniwersytetu. Tradycyjne lokalne przysmaki i kelnerzy uwijajcy sie, z malenka miotelka wokol gosci, po kazdym daniu czyszczac stol wokol co wazniejszych gosci. Na szczescie uzgodnilismy z Alim – ktory jest nie tylko przesympatycznym czlowiekiem, ale i swietnym organizatorem nota bene naszym szefem –koordynatorem projektu, ze jemy i spadamy. Poznalismy tez Gulden – nasza mentorke (czyli osobe odpowiedzialna za nasz pobyt). Nowoczesna dziewczyna, odsloniete ramiona, ale golfik po szyje. Od razu widac, ze oboje sie z nia dogadamy.

A propos Ataturka: Poszlismy do knajpki na Gozleme (czyli tutejsze nalesniki w ktorych zapiekaja kozi ser i jakas zielenine, czasem mieso) i zauwazamy, ze pierwszy raz jestesmy w lokalu, gdzie nie wisi podobizna Wodza. Dzielimy sie ta uwaga, a wlasciciel lokalu wyjasnia, ze otworzyli dopiero pare dni temu i nie znalezli jeszcze odpowiedniego wizerunku przywodcy. Szukaja konkretnego zdjecia z pewnego przemowienia Ataturka w sejmie, stad ta zwloka.
Turcy sa niesamowici.

Niespiesznie przygotowujemy sie do pracy. Tzn. odwiedzamy instytucje, gdzie mozemy realizowac nasz projekt. Wszystko bardzo ogolnie i umownie. 1) Dom dla chlopcow zagrozonych patologia spoleczna. (herbata u dyrektora) 2) prywatne liceum, gdzie bogaci uczniowie placac funduja stypendia zdolnym dziecia z nizin spolecznych podnoszac tym samym poziom nauki (herbatka u dyrektora) 3) youth center sponsorowany przez Pepsi ı samorzad dom kultury (siusiu). W przyszlym tygodniu kolejne spotkania i konkretne pomysly i byc moze poczatek pracy!

Z powrotem w Gaziantep

2008-10-25T16:44:00.001+03:00

Mieszkamy na Gazi Muhtarpasa Bulwar:)

Probuje sie nauczyc planu miasta zeby cıagle sie nie gubic ale kiedy wyciagam mape to filip na mnie krzyczy bo on woli metode intuicyjna

Wrocilismy w czwartek. Miasto super, tym razem odwiedzalismy raczej nowa czesc (od nas z domu idzie sie po protu w druga strone, mieszkamy dokladnie na styku starego miasta i nowej czesci) oraz supermarkety:) Mozna w nich znalezc wszytsko z rzeczy przydatnych w domu: niesamowite ilosci rodzajow mopow oraz specjalne urzadzonka jak na przyklad mala szczotka z pojemniczkiem do zbierania okruchow z dywanu. Wielki trzypoziomowy dom towarowy odwiedzilismy najpierw z naszym koordynatorem - Alim. Zabral nas na kupowanie rzeczy potrzebnych do mieszkania. Misja zakonczyla sie sukcesem, a nasz nowy dom jest wysprzatany i wprost fantatysczny.
Pierwszy wieczor w Gaziantep po powrocie spedzilismy na koncercie tradycyjnej muzyki i tancow tureckich. Wszystko dzialo sie w duzej, bardzo nowoczesnej aula uniwersyteckiej. Bylo super. Po koncercie Ali zabral nas na kolacje dla uczestnıkow projektu (wymiany miedzynnarodowej) ktorego finalem byl wlasnie koncert. Okazalo sie ze to bardzo elegancki wieczor w restauracji dla 20 osob, ot taka kolacyjka z... rektorem uniwersytetu:) Wszyscy byli ubrani wieczorowo i tylko ja, Filip i Ali w bawelne. W czasie, kiedy kelnerzy przynosili nam kolejne dania, asystent rektora podal dwom nobliwym paniom oraz mi wizytowke szefa:

Chodzimy po ulicach, pijemy ayran ı jemy tureckie fastfoody. Okropnie ostre niestety. Powinnismy zamawiajac cokolwiek podkreslac: acısız! [czyt. adzysyz!] No i dowiedzialam sie dosc waznej rzeczy: w Turcjı nikt nie wydmuchuje nosa w miejscach publicznych. Dwie stare turczynki umarly najpierw na zawal a potem ze smiechu kiedy na ulicy wysmarkalam w chusteczke nos.

Canakkale

2008-10-21T21:21:00.008+03:00

Canakkale to nieduze miasto przepolowione ciesnina Dardanele. Z jednej strony na druga plywa prom na ktory zabıeraja nawet wielkie tureckie oslawione autobusy, ale nie ma niestety mnostwa tramwajow wodnych jak na Bosforze w Stambule. Port od wschodniej strony nie jest duzy, do jednej budki z biletami zawsze stoi duza kolejka. Wzdluz morza prowadzi promenada z lawkami, knajpkami i oczywiscie herbaciarniami. W kazdej z nich bez trudu mozna dostrzec kobiete co swiadczy o tym ze to jednak bardzo liberalne miasto, zreszta wszyscy sa tu bardziej europejscy niz tureccy, licealisci ubieraja sie na sposob zachodni, a w sprzedawcy potrafia powiedziec pare slow po angielsku. Co oczywiscie nie oznacza ze nie znajdziemy tu dziwacznych (czyli tureckich;)) rzeczy. Wszystko kreci sie wokol konia trojanskiego...

.

Morze jest blekitne i niewiarygodnie przezroczyste. Trudno uwierzyc zeby w portowym miescie byla tak czysta woda. Moze sa jakies sprzyjajace prady? Plazy malo i bardzo waska. Chyba jednak nikt tutaj sie nie kapie.

Stara czesc miasta jest bardzo ladna, mnostwo malych uliczek, ksiegarn i kawiarnie w podworkach. Wıdac, ze sa przyzwyczajeni do turystow, jest oczywiscie bazar (cos na wzor sukiennic) na ktorym nawet mozna znalezc ladne rzeczy.

Poza miastem, na wzgorzu jest obserwatorium astronomiczne. Wokol nic. Piekne widoki i kolczaste krzaki, ktore bardziej kojarza mi sie z grecka niz turecka przyroda.

TROJA

2008-10-20T23:44:00.008+03:00

"Panie kierowniku urwało się oko temu misiu"
.
.
(kliknij na zdjecie a zobaczysz je w duzym rozmiarze)

.

2008-10-20T08:51:00.006+03:00

Spacer. piekne widoki okolic Canakkale. Co z tego, ze wokol tereny wojskowe, druty kolczaste ı tym podobne. İdziemy z para Wloskich znajomych Wendy i Giovani. Nagle podbiega do nas paru uzbrojonych zolnierzy, jeden staje za naszymi plecami. Wypytuja kim jestesmy, co robimy i dlaczego zdjecia. Przez sekunde robi sie niespokojnie. Potem udaje nam sie dogadac:

Pierwsze dni

2008-10-17T20:35:00.009+03:00

No tak. Zaczelo sie. Spostrzezenia i kila faktow:
*Sprawy najwazniejsze to bez watpienia Super Bohater Ataturk ojciec zalorzyciel. Podrozowal po calym terytorim osmanskim i przemawial. Teraz kazde miasteczko czci balkon na korym stal i zwracal sie do tlumow.
*AKP rzadzaca partia konserwatywna udaje tylko, ze chce do Europy tak naprawde z pomoca amerykanow chce zamienic panstwo w kolejne ksiestwo Arabii. hmm postaram sie to potwierdzic.
*Nie lubimy O. Pamuka, ale dyskusje ograniczaja sie li tylko do stwierdzenia: Nie podoba mi sie jego pisanie. Kropka.
*Nie wolno kozystac z telefonu w czasie podrozy autokarem !! mile widziane jest aby wspomniec, ze sa one bardzo nowoczesne (to akurat prawda) A propos autobusow potem. i wielogodzinnych podrozy przez kraj rowniez.

A jak jest w Gaziantep?? Piekne miasto. Stare ulice pelne miliarda sklepikow, mini fryzjerow (sıc!) dziewiarskich, obowniczych, gastronomicznych. Duzo dzieci biegajacych w gustownych mundurkach. Krawezniki na prawie pol metra wysokosci.

Kinopleks o nie lada nowoczesnej i ciekawej architekturze (i w poblizu ukryte w bramie kino dla doroslych z plakatem wyswietlanego filu z lat.. na oko 70, a w,ec klasyka gatunku.

Ale do rzeczy:
Wszystko co mowi sie o tureckich fryzjerach jest prawda. Fach w reku i prawdziwa celebracja aktu. nieodzowne golenie brzytwa. Marmurowa umywalka, masaz twarzy przed goleniem. Jesli uciazliwe sa dla was male biale wloski na policzkach turcy pozbeda sie ich za pomoca.. nitki. Zawija sie ja na palcu, potem jakos tajemniczo zaczyna krecic drugim palcem (nie przegladalem sie bo wyrywal mi w ten sposob pol twarzy) i juz po chwili zamiast twarzy jaka znacie otrzymujecie pupke niemowlaka (lub nabrzmialego od bulu buraka). Nieodzowna przerwa na herbate i papierosa. Zamiast kremu cytrynowy olejek na spirytusie (piecze), najdelikatniejszy pudek, ktory usmierza bol :) No ı mycie uszu za pomoca wacikow. rozkosz.
fantastyczne przezycie i ku milemu zaskoczeniu calkiem niezla fryzura.

Teraz jestesmy zupelnie gdzie indziej. Czyli w Canakkle (obok Troi, slynne miasto gdzie Ataturk rozlal wiele krwi tureckiej i angielskiej dajac podwaliny republice (w sumie jak Gwiezdne Wojny).

Poszczegolne watki z czasem beda rozwijane z czasem. Czekamy na komentarze. Na dole Mania pisze jak to wygladalo z jej srony:
Filip

Poczatek

2008-10-17T20:00:00.003+03:00

Od momentu kiedy o 6 rano w srode wyszlam z domu w Kielcach spedzilismy 35 godzin w podrozy. W tym dwa razy bylismy na lotnisku w Stambule, dotarlismy do Gaziantep (czyli prawie pod granice syryjska), przejechalismy zachodnie wybrzeze Morza Marmara, by na koncu przeplynac je promem. Tym sposobem znalezlismy sie w Canakkle, a dokladniej w obserwatorium astronomicznym na szczycie wielkiej gory skad podobno przy ladnej pogodzie widac Grecje.
Cala ta podroz byla oczywiscie bardzo meczaca, ale chwilami tez niezmiernie smieszna. Jak na przyklad za pierwszym razem na lotnisku Ataturka (ktore swoja droga jest naprawde gigantyczne) kiedy pol hali odlotow wewnatrzkrajowych obsiadlo mnostwo japonczykow i wszyscy zgodnie i w milczeniu jedli sushi w charakterystycznych opakowaniach z samolotu. Zreszta jedzenie w Turkish Airlines to osobny temat, nawet nie chodzi o to jakie ono jest (bo dobre, dzis o piatej rano dali nam na przyklad bardzo smaczne bulki z nadzieniem z oliwek w srodku), ale jak je daja: natychmiast po starcie samolotu, wszyscy turcy rzucaja sie na nie i po doslownie pieciu minutach przychodzi znow stewardessa, tym razem z workiem na smieci i wszytsko sprzata. I nie jest bynajmniej zadowolona kiedy ktos jeszcze nie skonczyl.
Do Gaziantep dolecielismy w nocy, zza szyby samochodu widac bylo tylko,ze to naprawde duze miasto. Nastepnego dnia zaczelismy od wizyty w siedzibie organizacji, gdzie dostalismy sniadanie przygotowane przez uczestnikow kursy gotowania, na ktory tez bedziemy chodzic :) zakres naszych pozostalych zajec wyjasni sie po naszym powrocie.
Wiekszosc dnia wloczylismy sie po miescie. Centrum jest duze i bardzo halasliwe. Sa dwa bazary - z jedzeniem i ciuchami/butami/wszystkim co potrzebne w domu. Juz ciesze sie na moment, kiedy zamieszkamy u siebie i pojde po zakupy na obiad :). Jest tez mnostwo sklepow ze zlotem, ale wszystkie mieszcza sie na jednej ulicy.
Zwiedzanie miasta Filip postanowil sobie urozmaicic wymarzona w zeszlym roku wizyta u tureckiego golarza. Nie zastanawiajac sie dlugo wszedl do pierwszego z brzegu zakladu, siadl na fotelu i kazal sie ogolic, jakby robil to codziennie. Po czym poprosil o przyciecie bakow. I jeszcze ciut za dlugich wlosow przy uszach. Wyszlam na chwile i po powrocie zastalam fryzjera pracujacego w najlepsze nad calkiem nowa, turecka fryzura Filipa. Potem juz bylo tylko ciekawiej: mycie glowy, strzyzenie nozyczkami, maszynka i brzytwa, suszenie, docinanie koncowek, zmiana recznikow, przerwa na herbate. A potem znow: reczniki, nakladanie piany na twarz, golenie brzytwa, zmywanie, znow piana i znow golenie, potem spirytus (sic!) i natychmiast na to puder lagodzacy. Usuwanie za pomoca nitki mikrowlosow z policzkow, czyszczenie uszu, powtorne mycie calej glowy i twarzy, suszenie wlosow, propzycja zelu, wklepywanie kremu w twarz. Wszytsko razem prawie dwie godziny. Filip wyszedl okropnie czerwony.
Potem juz tylko poszlimy na zupe, ktora byla tak ostra, ze po pierwszej lyzce wypalilo mi gardlo i podziekowalismy na reszte. I jeszcze zdazylismy sie zgubic w labiryncie ulic i zobaczyc ogromny pomnik Ataturka na koniu. I wtedy zaczelo padac i poszlismy do domu.
Mania